2b Gesammtsitzung vom 14. Januar. — Mittheilung vom 7. Januar. 



Est tarnen libera haec voluntas, quia ex voluntatibus anteceden- 

 tibus. utique liberis, resultat, et spontanea, quia ab interno principio 

 ipfa, scilicet Dei sapientia et bonitate oritur. 



Et licet voluntas Dei hoc modo determinata sit ad Optimum, id 

 tarnen fit morali, non metaphyfica necefl'itate, ijuae ultima tum de- 

 mum locum habitura eilet, si solum illud objectum divinae voluntatis, 

 quod a Deo eligitur, poiTibile f'oret, quo cafu nulla fuiffet electio inter 

 plura, contra hypothefin. 



Bonum malumve triplex intelligi solet, Metaphysicum , phyficum 

 et morale. Metaphyficum Bonum Malumve est perfectio vel imper- 

 fectio in Universum, sed speciatim accipitur de Ulis bonis malisque, 

 quae creaturis non intelligentibus aut tanquam non intelligentibus 

 accidunt. 



Bonum Mahunve phyficum accipi folet de commodis incommodis- 

 que creaturarum intelhgentium, qüatenus scilicet aliquid ipfis jucundi 

 molestique accidit; et huc pertinet malum poenae. 



Denique Bonum Malumque Morale est actio virtuofa aut vitiofa, 

 et huc pertinet malum culpae. 



Hinc jam dicendum est, DEUM velle Optimum ut finem ultimum, 

 Bonum qualecunque (sub quo mali averruncationem comprebendo) ut 

 finem subalternum indift'erentia , et interdum etiam mala metaphyfica 

 et phyfica, ut bona subfidiaria seu ut mala ad finem; sed malum 

 morale ne medii quidem rationem habere. 



Quaeritur ergo quanam tandem ratione malum culpae existat, et cur 

 dicamus Deum nullo modo peccatum velle, sed permittere tantum. 



Confiderandum est scilicet Malum etfi existat, tarnen non effe 

 objectum antecedentis Dei voluntatis, atque adeo in ejus voluntate con- 

 sequente non nifi per concomitantiam oriri, quia Deus non permitteret 

 malum nifi majus bonum f'aceret de malo, ut jam Augustinus notavit. 



At peccatum id est malum culpae difficilius caeteris admittitur 

 et licet effet utile ad aliquod bonmn, seu medii ad finem rationem 

 baberet, hoc tarnen non sufficeret, ut objectum effet licitum voluntatis: 

 atque hoc ipfum est quod monuit Apostolus, non effe facienda mala 

 ut eveniant bona. 



Unica ergo ratio permittendi peccati legitima haec est, ut per- 

 mittatur peccatum. quoties sine intermiffione officii impediri non potest, 

 veluti si quis periculofo praefertim tempore in statione collocatus, ex 

 tpia injuffu centuiionis aut tribuni discedere non debet. audiret. duOS 

 alios milites aniicos suos duello confligere velle. Huic certe impediendi 

 mali catifa accurrere ad eos las non foret. Eodem modo fieri ali- 

 quando poJTet, ut princeps peccatum subditi non effet impediturus nifi 

 peccato suo, quo cafu utique neceffaria peccati alieni penniffio foret. 



