von Harnack: Studien zur Vulgata des Hebräerbriefi 185 



stufe?), und das ist wohl verständlich, da r in Afrika zu Hause ist, 

 wie die gleichlautenden Zitate bei Augustin und Capreolus beweisen; 

 Leider ist in r nur v. 6 — 8 erhalten 1 . 



Das Zitat bei Lucifer läßt sich nur mit d vergleichen, da r hier 

 fehlt; ich stelle aber den Vulgatatext hinzu, weil diese Vergleichung im 

 Fortgang der Untersuchung zweckmäßig ist. 



Lucifer, de non conveniendo io: Hebr. 3,5: 5 »Et Moysos quidem 

 fidelis in tota domus eius tamquam servus in testimonio loquens, 

 6 Christus autern tamquam filius in domo eius, quae domus nos sumus, 

 si tarnen liberalitatem et exultationem spei tenuerimus, 7 propter quod 

 sicut dicit spiritus sanctus: hodie si vocem eius audieritis, 8 nolite prae- 

 durare corda vestra, sicut in exacerbatione secundum diem temptatio- 

 nis in deserto. 9 ubi temptaverunt patres tui in experimento, I0 ct vide- 

 runt opera mea quadraginta annis. ideoque perosa mihi gens est (lies 

 ista), et dixi: semper errant corde. isti autem non cognoverunt vias 

 mens, "sicut iuravi in ira mea: si intrabunt in requiem meam. "videte, 

 fratres, ne casu sit in aliquo vestrum cor malignum incredulitatis disce- 

 dendo ;i deo vivente, '3 sed consolamini vosmet ipsos cotidie donec hodie 

 vocatur, ne praeduretur aliquis ex vobis in errore peccati; '+ participes- 

 enim Christi facti sumus, siquidem principium substantiae usque adfinem 

 firmum tenuerimus. 'S dum dicitur: hodie, si vocem meam audieritis, 

 nolite praedurare corda vestra sicnt in exacerbatione; l6 quidam enim 

 audito hoc non crediderunt; sed non onmes qui exierunt de Aegypto per 

 Moysen. qui autem perosi ei fuerunt quadraginta annis? non hi qui 

 peccaverunt, quorum cadavera iacuerunt in solitudine? l8 quibus autem 

 iura vit non intraturos in requiem suam nisi contumaeibus? '9 et videmus 

 quia non potuerunt intrare propter incredulitatem. 4, ■ timeamus itaque 

 ne casu derelicto mandato intrare quidam vestrum in requiem eius non 

 posse videantur: 2 nam et adnuntiatum est nobis, quemadmoduin et illis, 

 et (lies sed) non profuit illis verbum auditus, non temperatus fidei audi- 

 torum. 3intrabimus enim in requiem eius qui credidimus, ut dixit: 

 sicut iuravi in ira mea: si intrabunt in requiem meam, et cum opera 

 ab origine mundi facta sunt. 4 dixit tarnen alicubi de die septima sie: 

 et requievit deus in die septima ab omnibus operibus suis, 5 et in hoc 

 iterum: si intrabunt in requiem meam. 6 ergo quia superest reliquorum 



renovare in penitentiam recrucientes in eis filium dei et populäre (!). terra enim sitien.s 

 venientem in se saepe inbrem. generans herbam utilem his propter quos colitur, recipil 

 benedictionem a deo: nam quae promit spinas et tribulos reproba et devotationi proxuma. 

 cuius finis (in) incendium.« 



1 » . . . denuo configentes a se ip.sis ernci filium dei et exemplantes ; terra enim 

 quae bibit pluviam in se saepius venientem et parit herbam aecomodatam eis qni eaao 

 colunt. aeeipit benedictionem ;i deo: proferens autem spinas et tribolos reproba et 

 maledictioni proxima est, cuius finis in ustionem." 



