üher Leihnizens Entwurf einer allgemehieii Charaklcristih. 61 



Amplissimo Viro 

 Henrico Oldenburgio 

 Golhofredus Guilielrnus Leibni/ius. 

 Petis a me, P^ir Clarissime, ut paulo fusius agani de characterUfica illa reali, cujus 

 jam aliquoties inter nos menlio incidit. Scripseram Tibi jarnjarn,(^') si bene mernini , quam 

 de hac habeo nolionem ab eorurn institutis plane diversarn esse, qui scripturam quandam 

 universalem Chinensium exemplo condere voluere, quam in sua quisque lingua intelligeret, aut 

 qui linguam etiam philosnphicam sunt rnoliti, quae ambiguitatibus et anomalis carerel. Quam- 

 quam enim eadem praestari debeanl , illa qunque, quam ego desidero , majus lamen aliqund 

 et conlinere debel et simplices linguae sive scriplurae usus infinitis mndis supergreditur. IIa 

 enim sentio , si quando hominibus hac, quam nptamus, frui fas erit, omnium consensu inter 

 potissima bona habitum iri, quae humano generi contingere possunt. Nihil enim hominibus 

 evenire majus polest, quam perfectio functionum mentis ; scripturam autern rationalem ajo 

 potissimum rationis instrumenturn fore , miniinumque eius usum censeri debere commercium 

 inter gentes lingua dissitas ; turnetsi ille fortasse ad eius introductionern plurimuin valilurus 

 apud homines populariter doctos , qui non nisi Ulis tanguntur, quae in scnsus incurrunt. 

 Quaeres, quid monslri sit characteristica illa, de qua tarn magnifice sentio? sed brevibus de 

 re tain late fusa pro dignitate dicere difficile est. Unum hoc suffeceril inter hanc alias(/ue 

 tantu/n Interesse, (/uaritum e. c. inter notas mathcmaticas Vietae et Herigoni,(j) aut quari- 



a 

 tum inter N et a^ , vel denique quantum inter characteres Astrotngorum et Arithmelicorurn. 



Am enim characteres compendii lantum aut commercii vel etiam arcani causa reperti sunt, 

 alii inoentionem augent ac Judicium dirigunt. Hieroglyphica Aegjrtiorum et Chinensium et 

 apud nos notae chjfmicorum Characleris vere realis exenipla sunt, fateor, sed qualem hacle- 

 nus auctores designavere, non qualis noster. At Arithmetica et Algcbraica inter institiiti 

 specimina recenseo , ut videas eis quoque jam tum insliluti exempla exliiberi. Alia autem 

 plane nota et inexpectata non deerunt, ubi tute tempestivam in eo genere judicabis ditigen- 

 tiam mearn, i. e. ubi videbis esse, qui rei magnitudine animo concepla quo par est ardore 

 ad juvandam rempublicam ferentur, collatisque plurium studiis reapse suscipiendum opus ar- 

 bilrabuntur. Tum vere et candide omnia exponam, quae in cum usum medilata habeo, quae 

 sane multa esse non nego. Hern eam jam a decimo octaoo aetatis anno agitavi et quoti- 

 dianis experimentis in instituto sum conßriiiatus , tatnetsi rudia satis prima cogitata essent. 

 Unum tantum noui scriptorem, summum virum , qui in suspicionem aliquant eiusdem consilii 

 venit, cujus insignern sane locum mihi indicarunt amici, non ante ab ipsis inlellectum, quam 

 ubi de meo disserebam. Ex quo illud quidem agnovi, rei magnitudinem ab eo perceptam. 



(') ^g'- <l6° Brief vom J. 167.5. Opp. ed. Dulens IH. p. 34. 



(^) Cursus mathematicus novo hrevi et clara methodo demonsiralus per notas reales et universales cilra 

 usum cuiuscunque idiomatis intellectu faciles. Cours mathemalique etc. Par Pierre Herigone, mathematicien . 

 Paris 1634. 4 Bde. Lat. u. franz. In der crplicalio nolarum findet sich z.'B.5< pentagonum, . . est nota 

 genilivi,: est nota numeri pluralis. Das Sinnlose dieser Zeichen im Gegensalz gegen Viela's fruchtbare Er- 

 findung leuchtet hieraus ein. 



