62 TRENDELENBtTKG 



sed vias , quibus ad earn perveniri /lossit, nnndiirii Uli fuisse exploralas , sa/is ex. eius relü/iiis 

 .scrip/is deprehendo.(^') 



Caelerum nihil referl scripluratn tanium universalem, an vero el linguam cnndere 

 velimus : facile enim est utrunique eadern opera efficere. Lingua haec s. scriplura difßrile 

 iiindeliir, facillirne discetur. Qui linguam hanc discei. simul discel Encjrciopaediam, (juae 

 Vera eril janua rerurn, quernndritodum apud Chinenses , ila liic quoque. Non erit necesse 

 nmnes lotam linguam nasse, quemadrnodum nee omnes in omnibus scienliis versatos esse 

 necesse est. Erunt tarnen i/uaedam omnibus comrnunia, quemadmodum ex scientiis quoque 

 Metaphysica et Ethica vera omnibus explnrata esse deberent. Qui linguam hanc semel di- 

 dicerit, non poterit eius oblinisci, aut si obliviscalur facile nmnia necessaria vocabula ipse sibi 

 reparabit. Quieunque de aliquo argumenta loqui aut scribere volet, huic ipsi liiigua genera- 

 lis non tan tum verba, sed et res suppeditabit ; ipsius cujusque rei nomen clavis erit omnium, 

 <juae de ea dici, cogi/ari, fieri cum ratione debent. Equidern fateor et res ipsa clamat, 

 non posse mern quidem ex nomine, qund auro exempll causa imponemus, dari phaenomena 

 quaedam chymica, quae dies et casus detegent, donec sufficientia phaenomena. ad reliqua de- 

 terminanda nacti simus. Solius Dei est pritno intuitu huiusmodi nomina imponere rebus. No- 

 men tarnen, quod in hac lingua auro imponetur, clavis eril eorum omnium quae de auro 

 huiiianilus, i. e. ratione et ordine sciri possunt, cum ex eo eliam illud appariturum sit, quae- 

 nam erperinienta de eo cum ratione institui debeant. Eadern autem res varia nomina ha- 

 hebit. Et quemadmodum olim, quae in terris Roma, in coelo Atnaryllis appellabatur , si 

 Etruscis flannnibus credimus , ita salao ipsius linguae universalis genio, imo ita ferente eius 

 natura alio vulgus, alio sapientes nomine easdem saepe res censebunt; et is in promtu ha- 

 bebit, qui plura eius nomina memoria tenebit. Quare hujus quidem. linguae usu non ex- 

 aequabuntur ingenia (tamelsi diligentia et labore unusquisque quidvis possii), sed veluti lapide 

 Lydio discernentur ; nam proportione dotium suarum unusquisque eius usu fruetur. Et qui 

 mernoriae rei atque imaginationis facultate pollebunt, habebunt hie quoque, unde admiratio- 

 neni de se excitare possint. Verum uti inventiones distinguentur , ila judicio omnes aequan- 

 lur: el qui eo parum inslruclus est a natura, supplebit arte defectum , si rnodo grammatica 

 praecepta et imprimis syntaxin huius linguae probe didicerit, et a soloecismis diligenter ca- 

 verit, qui sese detegent ipsi, cum ad constructionem aitendemus. Miram Tibi granimaticam 

 narrare videbor; sed hanc vere philosophicam esse scito, nee a Logica divellendam. lUud 

 autem- quantivis pretii erit, quod in hac lingua nemo de argumento scribere poterit, quod non 

 inlelligat ; si facere conabimur, aut ipse se nugari agnoscet el leclor quoque, aut discet inter 

 scribendum. Scriplura enim et meditaiio pari passu ibunt , vel ut rectius dicam, scriplura 

 erit meditandi filum. 



Post tot de inventione , de melhodo , de logica scriptnres eliam oplimos desideralur 

 semperque desiderabitur filum meditandi, donec lingua realis constiluatur. Filum autem 

 meditandi voco quandam sensibilem et velut mechanieam mentis direclionem , quam slupidis- 

 .timus quisque agnoscat. Pontem noctu Iransituro regulam praeseribere possum. ut reala 



(') üic Stelle von Unum bis deprehendo ist im Manuscript durchstrichen. Nach Obigem ist ohne Zwei- 

 fel Dalgarn gemeint. 



