133 
Uber neu gefundene Manuseripte von LEIBNIZ. 
Von Prof. Dr. GERHARDT. 
(Fortsetzung der Mittheilung vom 15. Januar [s. oben S. 171.) 
je 
Auf einem Zettel ohne Datum und Überschrift, der Schrift nach aus der frühesten 
Zeit stammend. 
Materia prima Aristotelis cum Materia subtili Cartefii idem est. 
Utraque est divisibilis in infinitum. Utraque forma motuque pea se 
caret, utraque formas recipit per motum. Utraque motum aceipit a 
mente. Utraque in gyros quosdam formatur, nec major in Aristotelis 
quam Cartefii vortieibus soliditas. Uterque a motu habet soliditatem 
quia nihil eum disturbat, etfi ipfe Cartefius hane soliditatis caufam 
non affignaverit. Unusquisque gyrus actionem per motum impref(fum 
ob materiae eontinuitatem in alium gyrum propagat. Nam et Aristo- 
teles non minus quam Cartefius aut Hobbius a solo motu gyrorum 
universalium omnia paıticularia derivant. Unde Aristoteles intelligen- 
tias non nifi gyris prineipalibus addidit. quia ex horum gyrorum 
coneurfibus actiones caeterorum sequantur. In eo lapfus Aristoteles, 
quod terram fecit centrum Mundi omniumque gyrationum. Sed hoc 
illi eondonandum, quod philosophia nondum satis observationibus 
instructa eflfet. 
His ego jam adjungo, Materiam primam si quiescat elle 
nihil. Idque effe quod quidam Scholastici obscure dixere, Materiam 
primam etiam existentiam a forma habere. Hujus rei demonstratio 
est. Quia quiequid non sentitur, nihil est. In quo autem nulla 
varietas, id nec sentitur. Similiter: Si materia prima moveatur 
uno modo, id est in lineis parallelis. quiescere, et per conse- 
quens nihil effe. Omnia effe plena, quia materia prima et spatium 
idem est. Ergo omnem motum effe eireularem aut ex eireularibus 
eompolfitum aut saltem in se redeuntem. Plures eireulationes sibi 
invicem obstare, seu in se invicem agere. Plures circulationes 
conari coire in unam, seu corpora omnia tendere ad quietem, 
id est annihilationem. Si corpora sint sine mente, impoffibile 
