GermAaRDr: Über neu gefundene Manuseripte von Leisnız. (Forts.) 137 
partes in eadem recta, sed A celerius affequatur ipfum B tardius 
inque ipfum ita impingat, tune ambo pergent simul celeritate majoris, 
seu celeritate „A,A vel ‚B,B quae sit aequalis celeritati ‚A,A, seu ut 
in praecedentibus differentia celeritatum detrahenda est celeritati majori 
cum fibi oceurreret, ita nunec eadem adjieienda est celeritati minori 
cum celerius incurrit in tardius. Nam impingit in ipfum solo exceffu 
celeritatis, quatenus enim eandem celeritatem habent. unum in alterum 
non agit, perinde ac fi in eadem navi lata effent motu ejus communi, 
in ipfa autem navi tardius quidem quiescere, celerius autem differentia 
celeritatum in ipfum incurrere poneretur. Si vero simplieiter pofu- 
iffemus celerius totam suam celeritatem imprimere tardiori antecedenti, 
tune non simul pergerent, quod tamen hie semper alias fit, sed ce- 
lerius suam retineret velocitatem, tardius summa veloeitatum moveretur, 
et ita fieret celerius. 
Haec quae de concurfu corporum ita conelufimus, in eo maxime 
ab experientia diffentiunt, quod magnitudine corporis aucta, ut in 
fig. 2 non ideo statuitur celeritatis minui, nam de reliquo, eadem 
fere fiunt, si duo corpora ımollia et elastro carentia, cujus vi post 
conceur[um diffilire cogantur, concurrere sinamus, ut duos globos 
argillaceos chartae involutos ex filis suspenfos, nifi quod divifio per 
eorum summam instituenda est, seu celeritas dimidianda est, cum 
corpora sunt aequalia. Cogitabam autem, etfi in statu corporum extra 
systema pofito et ut ita dicam rudi contingerent quae coneluferam, 
ita ut corpus maximum quiescens a minimo impingente eadem qua 
minimum celeritate abriperetur, in systemate tamen seu in corporibus 
circa nos tale quid fore perabsurdum, ita enim minimo negotio maxima 
turbarentur, et proinde variis artificiis hunc effeetum impediri. Gorpora 
enim Elastro effe praedita et flexilia, et partem impelli saepe toto non im- 
pulfo. Sed eum cogitarem, quomodo in universum ratio reddi poffet 
ejus quod in summa experimur, ut aucta mole minuatur celeritas, uti 
videmus navem eandem secundo flumine eo ferri tardius, quo magis 
oneratur, haefi utique, atque omnibus frustra tentatis deprehendi hane 
ut ita dicam inertiam corporum, ex sola illa initio pofita materiae et 
motus notione qua materia quidem intelligitur id quod extenfum est 
seu spatium replet, motus autem spatii seu loci mutatio, deduei non 
poffe, sed praeter haec quae ex sola extenlione ejusque variatione 
seu modificatione deducuntur, adjieiendas atque agnoscendas effe in 
eorporibus notiones sive formas quasdam ut ita dieam immateriales 
sive ab extenfione independentes, quas appellare poffis potentias, 
quibus celeritas magnitudini attemperatur, quae potentiae non in Motu, 
imo nee in conatu seu motus initio, sed in caula sive ratione intrin- 
seca motus ea qua opus est lege continuandi confistunt. Et in eo 
