uittreksel?, waaruit het grootste gedeelte van zijn geschrift bestaat, 

 niet het minst zeker voor het, voor zijn doel volstrekt overbodige 

 aamenstellen van de lijst der door hem te Parijs geraadpleegde 

 archivalia, welke alle stukken, met aanduiding van letter en 

 nummer, afzonderlijk opgeeft. 



Ook de weinig aantrekkelijke vorm dezer verhandeling wekt de 

 gedachte op, dat het den schrijver aan den tijd heeft ontbroken 

 zijne bouwstoffen behoorlijk te verwerken. Dat, bij een zoodanig 

 op den voorgrond stellen van de administratieve organisatie en 

 van hare invoering, weinig gelegenheid bestond om andere dingen 

 mede te deelen en, met name, om, behalve van de offlcieele corres- 

 pondentie en de daarbij behoorende stukken, ook veel gebruik 

 te maken van de officieuse en particuliere briefwisseling der in 

 dien tijd handelend optredende personen, ligt voor de hand. 



Van daar dat van de verzameling van Maanen maar wéinig- 

 gebruik gemaakt is, evenmin als van andere gedrukte en onge- 

 drukte bouwstoffen voor het tijdperk, al blijkt het ook dat de 

 schrijver met dit tijdperk, zoowel als met de daaraan voorafgaande 

 «ïi daarop volgende tijden door en door vertrouwd is en hem dus 

 zeker veel bekend zal zijn, wat bier niet genoemd is. 



Hoe verdienstelijk deze arbeid dan ook in vele opzichten kan 

 genoemd worden, spreekt het toch van zelf, dat hij niet voor 

 bekroning in aanmerking kan komen, omdat hij allerminst kan 

 gelden als een antwoord op de gestelde vraag. Het zou echter zeer 

 lammer zijn. wanneer van de hier zoo zorgvuldig bijeengebrachte 

 bouwstoffen hoegenaamd geen gebruik kon gemaakt worden. Niet 

 alleen om den ontzaglijken arbeid, die er aan besteed is, maar 

 ook omdat er zooveel wetenswaardige bijzonderheden in te vinden 

 zijn. die tol nog toe onbekend waren en niet anders te kennen 

 zijn dan door een tijdroovend onderzoek van archivalia, terwijl 

 zij hier, om zoo te zeggen, voor het grijpen liggen. 



De uitgave van een gedeelte der bier bijeengebrachte stof zun 

 daarom zeker een aanwinsl zijn vóór de studie der geschiedenis. 



Geheel andere beefl de schrijver van het tweede antwoord, dal 



onder de spreuk „Met eerbiedigen «chroom" is ingezonden, zijn 



taak opgevat. Hij beefl werkelijk een geschiedenis van Nederland, 



tijdens de inlijving l)ij frankrijk, geleverd en heef) «Ins in over- 



emming mei de bedoeling der vraag gearbeid. Alleen niet 



