in zooverre als hij gemeend heeft ook hel begin van hei tijdperk 



der bevrijding, den tijd tusschen 15 en 80 November 1813, in 

 zijn verhaal te moeten opnemen, ja het tweede gedeelte daarvan 

 geheel aan dit tijdperk van veertien dagen te moeten wijden. 



Hoewel hij dus de gestelde grens 'overschreden heeft, zou het 

 toch onbillijk zijn hem hiervan een grief te maken. In de eerste 

 plaats, omdat op zijne in zijne inleiding (bladz. 8/9) uitgesproken 

 verklaring van zijne handelwijze in deze: „Immers de geschiedenis 

 der geheele Novembermaand van 1813 wordt nog door Fransche 

 invloeden beheerscht", enz , bezwaarlijk kan worden afgedongen, 

 en omdat de volledigheid van het geheele geschiedverhaal werkelijk 

 de opneming van het tijdperk dringend eischt. 



Nog minder echter gaat het aan die opneming af te keuren, 

 omdat de voorstelling, welke hier van deze kritische dagen onzer 

 geschiedenis gegeven wordt, uitmunt door volledigheid en on- 

 partijdigheid niet alleen, maar ook door een juiste verdeeliug 

 van licht en schaduw, een op den voorgrond stellen van het 

 belangrijke en een in het kort vermelden van het minder belang- 

 rijke, zonder dat echter iets dat wezentlijk van belang is wordt 

 overgeslagen. Terwijl de schrijver het volle licht laat vallen op 

 Ho'^ENDoRP, vergeet hij het aandeel niet van degenen, die toen 

 medegewerkt hebben om Nederland zijn onafhankelijk bestaan 

 te verzekeren, terwijl hij de houding der velen, die niet, als dezen, 

 alles op het spel dorsten zetten en die daardoor hun het werk 

 zoo moeilijk maakten, weet te verklaren, zonder onbillijk tegenover 

 hen te worden. 



Had dus de schrijver zich geheel binnen de bij het stellen der 

 prijsvraag bedoelde grens gehouden, wij zouden een voorstelling 

 missen van de bevrijding van Nederland van het Fransche juk, 

 zooals er zoo volledig, onpartijdig en, naar het schijnt, ook juist 

 en op nauwkeurige bronnenstudie berustend, nog geene geschre- 

 ven is. 



Die zelfde eigenschappen komen in de geschiedenis van het 

 tijdperk der overheersching aan den dag. Deze verwijst de oude 

 voorstelling, als ware het Napoleon en zijne ambtenaren slechts 

 te doen geweest om ons land geheel en al ten bate van Frankrijk 

 uit te zuigen, evenals voorheen de dienaren der Fransche repu- 

 bliek hadden gedaan, naar het rijk der fabelen. Integendeel, de 

 schrijver toont duidelijk uit de ambtelijke en vertrouwelijke brief- 



