428 Sitzung der philosopliisch- historischen Classe vom 17. April. 



neque etiam efficit vel periicit. Si praesumit, non" as.sumit, sed potius 

 totam operam et laborem friLstra consumit. Cum eiiim mandatum seu 

 per liominem sive per angelum mittitur et etiam'' liberum arbitrium seu 

 humano seu angelico mandati nuntio commovetur", provocatur et in- 

 struitur, nisi divina gratia comitetur, praeveniat et subsequatur, quid 

 valebit? Quid nempe valuif^ homini in paradiso posito mandatum quod 

 5cn.2. 16.17 audivit: 'Ex omni ligno paradisiaco" corneae, de Ugno vero scientiae honl et 

 mall ne comedas?' Nihil prorsus ad salutem, sed potius ad condem- 

 nationem. Quare? Quia gratia salvatrix et auxiliatrix defuit, (|uam 

 ille, iniuste suis viribus fisus, contempsit. Aut quid valuit Israelitico*^ 

 populo in eremo constituto mandatum legis, quod per Moysen acce- 

 pit, cui obedire^ neglexit? Aut quid profuit illi, qui Dominum sequi 

 suo arbitrio et non illius vocatione praesumit dicens illi'': 'Domine, 

 5i!ittii. s. 19 sequa?' te quocumque ieris. Ex multis aliis divinae scripturae locis novi 

 et veteris testamenti demonstrari potest, quod neque mandatum neque 

 liberum arbitrium per se quicquam valet, nisi divina gratia praeve- 

 niendo et subsequendo adiuvet. 



Cum igitur' continentiae bonum, immo omne bonum, solius sit'' di- 

 vinae gratiae donum , nee per mandatum nee per liberum arbitrium com- 

 prehendatur, errant et frustra laborant, qui se suis viribus illud apjirelien- 

 dere temptant. Illi etiam' magis errant, qui hoc invitis et nolentibus im- 

 perant et non spontanee, sed coacte in sanctuarium Domini'" dona offerre 

 suadent, nescientes aut obliti illius", quod Dominus Moysi et Moyses 

 Exod. 35,5 a Domino praeeepit dicens: 'Separate apud vos primüias Domino. Omnis" 

 voluntarius et prono"^ animo offerat eas Domino'. Quid est separare apud 

 vos primitias Domino, nisi studiosa cogitatione et meditatione in cor- 

 dibus vestris traetare et cum discretione deponere et dividere quid 



Gcii. 4.7 Domino de thesauro cordis nostri valeamus ofierre? 'Si enim rede offeras 

 et non rede dividaSj peccasti'.^ Et quid est prono animo ofierre, nisi 

 53.8 quod ait psalmista: 'Voluntarie sacrijicabo tibi'? Et apostolus: 'Non ex 

 tristitia aut necessitate : hilarem enim"^ datorem dillgit Deus'\ Et Salomon: 



Eccii 35, 'Bona animo gloriam redde Domino et in omni dato hilarem fac vultum 

 tuum et in exuUatione sandifica decimas tuas et in bono oculo facito ad 

 inventionem manuum luorum'. Et a|30stolus lacobus:'" Non amat Dominus, 



ici-.48,io inquit, coacta servitia. Et: 'MalediduSj, qui opus Domini facit negliyenter' , 

 [id est] non curiose neque voluntarie. 



.Cor. 9,7 



■■' fehlt in H. ^ contra H. " coinmoveatur H. ^ fehlt in der Ausg. 



^ paradisi Ausg., Vulg. f Israeletico H. ^ obedite H. ^ fehlt in der Ausg. 



' leerer Raum in H. ^ sit solius Ausg. ^ et H. "^ sacrarium dei Ausg. " ilhis 



Ausg. " quisque Ausg. P ut bono Au.sg. 1 fehlt in der Ausg. ■■ dominus H. 



' Vergl. Lib. de lite I, 447. 



" Falsches Citat, vergl. Landilf. Hist. Mediolan. L. III c.26: 'Praetei'ea audi 

 apostolum dicentem: Deus non vult coacta servitia' (M. G. S VIII, 92). 



