302 Grarr: Althochdeutsche Übersetzung und Erläuterung 
Enuntiativa oratio. Depraecativa. Imperativa. Optativa. Vocativa. Item 
earum sunt plurimae species ut in peri ermeniis legitur. ut enuntiativae 
sunt. affırmatio et negatio. 
Ineipit ad aliquid et de relativis quantitatibus. 
4d aliquid vero talia dieuntur. quaecunque aliorum dieuntur id quod sunt. 
Soliu uuört heizent ze eteuuiu. tiu änderro sint. taz siu sint. unde än- 
derro heizint. el quomodo libet ad aliqud aliud. Älde eteuuio gesprö- 
chin uuerdent ze einemo ändermo. Ut minus alterius dieitur id quod est. | 
%2 dliquo enim maius dieitur. Älso daz meröra. eines änderis meröra heizet. 
iz chit man io eteuues meröra. Täz iz ist. unde däz iz heizet. taz ist 
eines änderis. Zt duplum alterius dieitur. id quod est. Alicuius enim du- 
plum dieitur. 'Taz ouh zuiuält heizet. taz heizet @inis änderis zuiualt. Täz 
iz ist. täz chit man si eines änderis. Iz ist eteuues zuiuält. iz heizet ouh 
eteuues ziuualt (sic). Similiter autem et alia quaecunque sunt eiusmodi. id est 
quaecunque per se non possunt intelligi. relativa sunt. Tiu durh sih ne 
mügin uernomin uuerdin. diu schint ze änderen. ze dien siu gespröchin 
uuerdint. 
Quare dietum sit quomodo libet. 
Ziu chad er. aliorum dieuntur. vel quomodo libet ad aliud? Uuända rela- 
tiva sümelichiu sehint ze genitivo. ut duplum simpli. Sum ze dativo. ut 
par pari. Sum ze ablativo sine praepositione. qui septimus dieitur. ut 
maior minore. Aber ze accusativo ne sehint siu. äne praepositionem ad. 
Uuelih gägensiht. i. uuelih relatio ist an zuein accusativis. sö man chit 
magnum parvum? Sezze praepositionem ad. ündir zuisken. ünde chid 
mag 
8 
diu conversio si gelichero casuum. uuenne üngelichero. Pater filü. filius 
num ad parvum. taz ist rehtiu relatio. Tär mitte hüte gnöto. uuenne 
patris. dominus servi. servus domini. duplum simpli. simplum dupli. 
#3 chümit kelicho | an demo ümbechere. uuända beidin halb genitivus inchit 
nominativo. Sensus vero sensibilis rei sensus est. et sensibilis res sensu 
sensibilis est. item. scientia scibilis rei scientia est. et scibilis res scientia 
scibilis est. habint üngelichin umbecher. uuanda die zuene nominativi sen- 
sus ünde scientia. &iscönt genitivum. äbir die anderen zu@ne nominativi. 
sensibilis unde seibilis. &iscönt septimum casum. Nü chit man ouh latine. 
duplum ad simplum. simplum ad duplum. ünde duplum simplo. ünde 
simplum duplo. Tära näh mügin uuir teutones chedin des scälchis herro. 
