46 IDETEwSe: 
aut fertilis est, prout ille magnus influxit aut parcior. nemo ara- 
torum aspieit caelum: quare non cum poeta meo iocor et illı Oui- 
dium suum impingo? qui ait nec Pluwo supplicat herba Iovi. unde 3 
crescere inciplat si comprehendi posset, causae quoque incrementi 
5 inuenirentur: nunc uero magnas solitudines peruagatus et in palu- 
des diffusus et = ingentibus sparsus circa Philas primum ex uago 
et errante colligitur. Philae insula est aspera et undique prae- 
rupta. duobus in unum coeuntibus amnibus eingitur, qui Nilo 
mutantur et eius nomen ferunt. urbs totam complectitur. ab hac 4 
ıo Nilus magnus magis quam uiolentus, egressus Aethiopiam, harenas- 
[que], per quas ad commercia Indici maris iter est, praelabitur. ex- 
eipiunt autem cataractae, nobilis insigni spectaculo locus. ibi per 5 
arduas exeisasque pluribus locis rupes Nilus exsurgit et uires suas 
coneitat. frangitur enim oceurrentibus saxis et per angusta eluc- 
15 tatus, ubicumque uincit aut uineitur, fluctuat et illice primum exci- 
tatis aquis, quas sine tumultu leui alueo duxerat, uiolentus et tor- 
rens per malignos transitus prosilit dissimilis sibi, quippe ad id 
lutosus et turbidus fluit: at ubi [in] scopulos cautium uerberauit, 
spumat et ılli non ex natura sua, sed ex iniuria loci color est. 
20 tandemque eluctatus obstantia in uastam altitudinem subito desti- 
tutus cadıt cum ingenti circumiacentium regionum strepitu. quem 
perferre gens ibi a Persis collocata non potuit obtusis assiduo fra- 
gore auribus et ob hoc sedibus ad quietiora translatis. inter mi- 6 
1 inluxit P partior LP Q, vielleicht auch E 2 respiit LPQ nonL 
Q :nuneEW ouidium LPQ : ouidianum E W 4 inci Z7, Anfang der Zeile piat E 
5 solueitudines Q! 6 et ingentibus LP (s. $. 22) : gentibus EWQ 7 asper- 
sa E? 8 coeuntibus W Vincent. Bell. : comitibus E : coituris LPQ anmibus P 
9 urbs Fortunatus : urbem EWLPQ _conplectitur P 10 uiolentibus P 11 que 
tilgte Haase iter nach quas LPQ commertia P 12 autem (au) EW : eum 
LQ : enim P insignis W : in signo LP 13 exsurgit EW : insurgit LPQ 
14 eluctatus PQL (s. Z.20) : reluctatus EW 15 primum exeitatis E1W : exei- 
tatis primum E?P@ : exereitatis prius L 16 leu LPQ@ : leui oder leni EW 
17 transilitus EW 18 at] aa W in(so!) EWLPO, vielleicht idem cautium 
W : cautium oder cantium E : cantum PQ 19 illi] acuta L ex (nach non) 
fehlt P ex (nach sed) über der Zeile © 20 uasta altitudine P 21 strepitu 
regionum P 22 ibi aspersis P frangore P 23 nach hoc fügte Haase muta- 
tis zu equietiora P translatis EWL?: translatus L!: translati sunt Vulgata iter P 
RN 
DIN 
