36 E. D Ü M M L E E : 



molestiarum spiculis, sed seipso cotidie probatior renitebat. Quam vera igitur 



Rom. 8, 28. apostoli sententia, quod omnia cooperantur Ulis in bonum^, qui secundum propositum 



vocati sunt sancü. Nam ei et quae pro malo inferebantur, profecto lucrifiebant. 



Psai. 16,4. Psallebat enim cum propheta Domino: Propter verba labiorum tuorum ego mistodwi 



vias duras. Fateor, quae multis dura videntur, illi levia erant: erat enim monachus. 



(c. 10.) Adeodatüs. Quid laudis est, quod monachum eum predicas? Nonne et nos 



*f. 26'. ac quampluri*mi monachi censemur nomine? 



Pascasius. Vere censemur tantum nomine, sed falsi invenimur opere. Unde 

 quidam de patribus bene se intuens: Ve, inquit, mihi, qui nomen monacbi falsum 

 porto. Unde si diligenter consideres, rari inveniuntur. Sed hie noster unus erat 

 e milibus, qui solus digito monstrabatur. Annon recolitis oculos ad nos omnium 

 venientium? (nam mox inter omnes eum intuebantur), ut quasi ad lumen erant 

 defixi, eumque requirentes, soli loqui desiderabant; etiam et cum ultimus esset a 

 primordio, a cunctis pre omnibus venerabatur. Nemo igitur, ut adsolet, etiam 

 apud patrem levitatis causa quispiam apud eum reprehensibilis voluit inveniri. 

 Gravitas enim eius et morum probitas inlustrabat omnes et ideo pudica mente'' 

 vultum singuli coram eo submittebant. Licentius enim coram sole, quam coram 

 *f>7 eo aliquid admitteres reprebensibile. Nunc vero quam*miseri sine illo vivimus, 

 multis adlecti "^ inlecebrarum usibus ! Omnes enim licentia deteriores sumus , quae 

 cum alicui in mente inciderit, frequenter frena gravitatis amittit. Unde Severum 

 interroga, si quid de illo nosse desideras. 



Severus. Fratres, fratres, quid dicam, quove inveniam dicendi copiam, cum 

 in me nihil remanserit de illo, nisi flendi ac gemendi facultas? Bonum namque 

 mihi erat cum eo, dum portabam iugum aduliscenti§'' meg, coram illo quasi solitarius 

 ac tacebam, magis quam nunc, cum loquendi licentia relaxatur; et aestimo inpunius'^ 

 licere, tunc quae verebar ne admitterem. Patior usu, qui pgne iam omnium homi- 

 num est, ut melius aliena videam et iudicem quam mea. Idcirco inhonesta quam s§pe 

 committo , praesertim quia cum illis frequenter ago , qui neque ius , neque bonum 

 aut aequum sciunt. Meliiis peius, prosit obsit, non curant neque vident. Nihil 

 ♦f. 27'- enim nisi quod libuerit, placet, nihil nisi quae voluerint ,' seien tia defendunt*', etsi 

 eos esse res non sinit ut volunt. Porro nos illi palmam damus, eumque magni- 

 fice efferimus, qui vim tantam habeat et potestatem atque efficatiam fallendi, ut 

 falsa pro veris valeat adstruere, et improbos optimos iudicare. Idcirco non est 

 nunc temporis de isto quippiam laudabile predicare, tarnen quia omnes norunt, 

 licet oderint et invideant, non multa facundia opus est ad laudem, dum religiosior 

 omnibus nostri temporis a singulis predicatur et perfectior. Fuit enim in omnibus 

 discipulus monastice discipline, militans diutius sub regula vel abbate. Discipulus, 

 inquam , quia in cunctis subditum se et humilem exhibuit , magisque subesse gau- 

 dens, quam prgesse*; prodesse tarnen tam sub iugo magistri, quam prelatus postea 



» liis vor qui getilgt. •> mentae c. ' aus adlectis verb. ^ verh. in adulesc. 



' impunüs verh. in -nius. ^ defendint verh. in -dunt. 



' Vergl. Reg. S. Bened. c. 64 {ed. Wöl/fiin, p. 63): prodesse magis quam praeesse. 



