Radbert' s Epitaphium Arsenü. 75 



augusto directus ob ecclesiasticarum rerum et inonastica negotia devenissem , quan- 

 quam non sine periculo, ob suum solamen ad eum visitandum ascendi. Ubi simul 

 inter salsissimas abundantissime gaudii-'' et meroris lacrimas laetuni, etsi tristes, 

 duximus diem. Laeti quidem de mutua visione et conscientia pura, quia in eo nulla 

 erat reatus culpa; tristes vero, quod pro tante virtutis beneficio exilium tulit et 

 odium et custodiam carceris et iniuriam dirg calamitatis. Cum quo cum essem, 

 inter dulcia amaraque verba, volui ei persuadere, ut in aliquo se excessisse fate- 

 retur, et deinceps quae augustus vellet, in omnibus asseutire, si quo modo una 

 cum quibusdam amicis agere quivissem, ut in gratia rediret: quod et caesar satis 

 optabat, si ei solummodo consensisset. Ad quod idem: 'Miror te, inquit, si de 

 mea in aliquo dubitas conscientia, qui nihil mihi de Ins negotiis, pro quibus'cul- • f. e 

 por, magis quam tibi sum conscius. Idcirco te oportuerat amplius me pro iustitia 

 persuadere certare debere. quam vel in modico tepescere, vel contra verum quip- 

 piam, vel contra quod honestum est, assentire vel confiteri'. Tum ego: 'Nequa- 

 quam , inquam , dubito , neque amplius vellem in hac parte , quam excessus verbum 

 et adsensus de vobis habere, quia in his duobus credo amicos et me obtinere posse 

 non solum veniam pro ofFensis, verum et ampliorem gratiam , honores quoque pro- 

 prios et maiores, insuper quicquid de eo et ab eo vobis placuerit'. Tunc ita ille 

 subsannando paululum subridens: 'Tu forte, inquit, eum et oranes eos qui eum 

 favent, in tua gstimas potestate? Numquid Dei iudicia non pertimescis? Quid 

 si ego falso contra me protulero sententiam contessionis et reatus'' mendacium, 

 relicta iustitia vere fidei et puritate cordis? Potest igitur contingere, ut in con- 

 trarium vertatur sententia, divino exigente iudicio, quam tu existimas, et si ego 

 pro ullius gratia aut pro honoribus, vel timore vel favoribus, veritate relicta 

 falsum contra me dixero aliquod, et in his deprehensus Dei iusto agente iudicio, 

 proprio condempnatus ore, mortis sententiam excepero, dum leviora vitare me* • r s 

 rogas pericula, et honores qugrere vel gratiam, cavendum, ne crudeliora excipiaui, 

 et dum temporales iniurias fugere vel honores querere me rogas, ineifabili dispen- 

 sante iudicio , sempiterne mortis damnationem adquiram. Quapropter, frater, stemus 

 in via veritatis ingressi, et spem habeamus, quia haec nos ad vitam sempiternam, 

 quae Christus est, admittunt'. Unde his dictis confusus silui. Et constat, quod 

 in eo nulla conscientia erat, nisi secundum Deum et propter Deum, circa augustum 

 et filios, circa patriam et ecclesias, circa proceres et magnatos, circa religionem 

 et salutem populi, quia non sua in uUo, sed quae Christi erant, quaerebat. Id- Phii. 

 circo errat, qui arbitratur Arsenium in periculum exilii vel capitis vocari, quod 

 deliquerit in his negotiis aliquid sciens vel volens, quod patriam Ifserit, quod ma- 

 iestatem imperii violaverit, quod augustum et filios inhonoraverit*^, quod fidem 

 corruperit, quod pacem perturbaverit. A bonis enim et prudentibus non accusatur, 

 quod ecclesiastica iura non dilexerit, regis gloriam et imperii amplitudinem non 

 amaverit, sed quia nimium ea dihgendo in ahquo deliquerit. Propterea merito 



» verh. aus gaudia. *> s später hinzugefügt. " exinhonoraverit c, 



10* 



