82 E. Dümmler: 



gratiae" niilla prescribit auctoritas cuiuslibet regulae; immo cuncta Christi dispensat 

 Providentia, singuli quantum in singulis vel quomodo proficiant offieiis. Siquidem 

 considerandum quid quisque agat vel quomodo et ubi. Quiä, sicut in eadem legitur 

 regiüa\ claustra sunt monasterii virtutum instrumenta et bonorum operum, quo dili- 

 gentius omnia regulariter compleantur. Qua de causa, cui non licet sine iussione ab- 

 batis quippiam agere, providendum, si licuit ad tarn grandia et incerta sine trans- 



>f. 90. gressione insilire, quia periculosissimum est*querapiam suum reliuquere prOpositum, 

 et ad ea quae non expediunt, neque suo congruunt officio, inconsiderate se admittere. 

 Pascasius. M\,ütorum vox ista est, sed eorum qui non adtendunt, cuius digni- 

 tatis esset iste vel ordinis. Nam postquam electus ab oinnibus est*" pastor, et 

 pectoris officium vocatus a Deo suscepit, ut credimus, consiliarius totius imperii 

 una cum ceteris preelectis constitutus , etiam in fide ac consilio reliquis antepositus ; 

 quod et antea iam erat etiam quam idem esset electus, quia pro genere, pro vite 

 merito, pro institutione , quam percoeperat pene ab ineunte aetate infra senatum 

 et sapientes regni, pro mentis efficacia et nobilitate sensus plurimum ab omnibus 

 audiebatur et venerabatur a siugiüis. Idcirco qui, iam cum esset prelatus una cum 

 ceteris ecclesiarum pastoribus, est ordinatus Senator cum eisdem ipsis et cum aliis 

 qüibuslibet palatii vel regni senatoribus , ut consilium daret de singulis , non milii 

 yidetur, quod sine periculo sui pretermittere posset, prius ne consilium de bis in- 

 veniret quae annumeravimus"^, in quibus unus oninium profecto imminebat interitus. 

 Alioquin riullus monachorum maior vel sanctior lohanne"^, qui ideo decollatus est,* 

 f. 90'. nullus acceptior Helia, nullus religiosior Heliseo, seu ceteris sanctis et prophetis, 

 qui viriliter regibus restiterunt, et pro iustitia decertarunt usque ad mortem. Nam 

 Zacharias ideo peremptus, Isaias secatus, Hieremias in lacum dimersus, sed iste 

 louge inferior in specu altissima est levatus. Errat igitur quicumque dicit, quod 

 pro iustitia non debuerit stare, pro fide non decertare contra tot mala taliaque 

 quae acciderunt, non debuerit, quia armis non licebat"', saltim consilio, exortatione, 

 persuasionibus non resistere. Quae profecto mala omnibus tunc et deinceps in 

 manifesto venerunt maiora et atrociora, quam que noster stilus flendo prosequi 

 velit aut possit. Ideo quicumque ea dissimvdat se scire, qualia quantaque fuerint, 

 vel quam pessima quae de bis orta sunt et permanent, omnino aut desipit aut 

 insanit. Propterea nemo sani capitis qui hunc infamare vult, quod talia sapienti 

 suo consilio voluerit contrabire^. 



Teofrastüs. Mirabar nimium, et mirantur plurimi quid esset, quod pro 

 tanto imperio, pro tanta dignitate. regni et ecclesiarum, nequaquam satis multi 

 presules vel senatores forti et magno animo invenirentur, * qui auderent se et sa- 



* f. 91. lutem suam in discrimen olFerre pro statu totius imperii , pro communi salute. 

 Hoc tempore miretur potius quilibet nostrum, si quem bonum et fortem virum 



^ gratia c. '^ übergeschr. " vielleicht connum. zu verb. Trauhe. ^ lohannes s 

 getilgt. '^ aus licebit verh. ^ d. i. contraire. 



^ Regula S. Benedicti c.4 p.l3: Quae sunt instrumenta bonorum operum. 



