PraeFxITIones Lisnaeanae. 



PRAEFATIO GENERUM PLANTARUM ^). 



Haec non sola milii patefecit opinio famae 

 Vulgaris , quaesita lihris nec lectio priscis , 

 Seil Labor et Studium , quiitus otia longa dieram 

 Postposui, expertum retius Uociiere prohahim. 



[Ge/i. /. //., ef, omisi. uU., G. V. VI.'] 



Ratio Opbris 2). 



1. Omni-4., quae a iiobis vere dignosci possunt, depen- 

 dent a clara Methodo, cjua distinguinius siuiilia a dissimili- 

 bus. Haec Metbodus ijuo niagis naturales compreiiendit 

 distinctiones , eo clarior rerum nobis nascitur idea. Quo 

 circa plura versatur noster conceptus objecta, eo difficilius 

 elaboratur mcthodus , at magis necessaria evadit. Nullibi 

 tot objecta humanis sensibus objecit Sumuius Conditor, ac 

 in Regno Vegetabili, quod totum istum, quera inhabitamus, 

 globum teglt, replet. Ergo si ullibi pura raethodus e re 

 est, sane hic; si Vegetabllium clarara ideam obtinere spe- 

 rabiraus: liinc Caesalpinus: ,,Nisi in ordines redigan- 

 tur , et vclut castrorum acies distribuantur in suas classes, 

 orania fluctuari necesse est. " 



2. Nota itaque ei sunt Vegetabilia, qui (§. 1) similiasimi- 

 libus conjungere, et dissimilia a dissiniilibus separare novit. 



3. BoTANicus est ille, qui Vegetabilla simllia similibus, 

 et distincta distinctis Nominibus, cuicunque intelligibilibus, 

 noscit (§ 2) nominare. 



4. NoJiiN.*. (§. 3) Plantarum sunt Gknrric.4 ct ( ubi 

 plures species) iSPEciFic.i. Haec debent esse certa et fun- 

 data, necvaga, lubrica vel varie applicabilia; qualia ante- 

 quam esse possunt, necesse est ut sint imposita certis nec 

 vagis generibus (§. 2. §. 6): liis enim vacillimtibus vacil- 

 lant etNomina, ac per consequensDoctrina Jiotanici (§. 3). 



5. SpKciEs tot sunt, quot diversas et constantes (Cr. 

 Vl.) formas in hoc globo (G. VI.) ab initio produxit 

 Indnitura Ens ; quae deinde forraae secundum generationis 

 inditas leges produxere plures , sibi similes , quam (juae 

 fuere ab initio -). Ergo Species tot sunt, quot diversae 

 forraae seu structurae Plantarum , rejectis istis , q\ias locus 

 vel casus parum ditferentes (Varietates) exliibuit, hodie- 

 uura occurrunt. 



6. Gkner.4 autem tot sunt, quot attributa communia pro- 

 xima distinctarum speclerum (§. 5) , secundum quae in pri- 

 niordio creata fuere : confirmant haec revelata , inventa, 

 observata. Hinc 



Oiunia Genera et Species (&. G. VI.) naturalia sunt. 

 Non enira iicet conjungere sub eodem genere Kijuuni et 

 Suem, licet ambae raonungulae sint; nec Capreolum, Rau- 

 giferum et Alcen genere distinguere, licet cornuum ligura 

 differant. Generum itaque limites attenta et ssdula obser- 

 vatione inquirere debemus, cum a priori difficilius deterrai- 

 nentur, iicet hoc opus, hic esset labor, nam ,, Confusis ge- 

 neribus omnia confundi necesse est. " Caesalp. 



7. A FRucTific.iTioKE plantas distinguere in genera 

 (§. 6) Infinitae Sapientiae placuisse detexit posterior aetas, 



et quidem primus, saeculi siii Ornamentum, Conradus Ges- 

 nerus , uti patet ex Epistolis ejus posthumis , ex tabulis 

 per Caraerarium editis. At prinius , qui summum hoc in- 

 ventura cum publico communicnvit (&. O. VI) inque usum 

 deduxit, Andreas Caesalpinus fuit. At exsjjirasset mox, nisi 

 Roberti Morisoni cui-a resuscitatum fuisset , et a Josepho 

 Pittono Tourneforlio ad Regulas Sjstematicas puras enu- 

 tritum. Confirmarunt hoc deinceps quotquot fuere in arte 

 Heroes. 



8. Dato hocce fundamento (§ 7), hocce pancto fixo, 

 mox in usam vertere, mox Sjstema struere allaborarunt 

 omnes hisce laboribus apti ; oranes quidem eodein animo, 

 et in eundem finem ; at noii omnes eodem cura successu. 

 Paucis quippe notus fuit Canon fundameutalis, quem si non 

 observant aediles, illico ruit prima oborta tempestate splen- 

 didissimum quanivis aedificium: Boerh Inst. 31. Docenti 

 procedendum a generalibus ad singidaria quaeqne, dum 

 inoenta explicat ; utlnventori, contra, a singuluribus 

 ad generalia eundum fuit. Assumpserunt enim Vurii di- 

 versas partes Fructificationis pro principio Systeraatico, et 

 cura eo secundum divisionis leges a Classibus per Ordines 

 descenderunt ad Species usque , et hypotheticis ac arbitra- 

 riis his princlpiis fregerunt et dilacerarunt naturalia, j^ec 

 arbilraria (•8'. G. V. VI.) (§ 6) genera; naturaeque vim 

 intulerunt: e. gr. alius a Kructu negat genere conjungi 

 posse Persicam et Amygdalum ; alias a regularitate Peta- 

 lorum negat Valerianam et \ aleria n oid em Kn. 

 (G. V. VI.; Caprariam Boerh. et Fevillaei G. /. //.) ; alius 

 a Numero negat Linum et Radiolani Dill.; alius a Loculis 

 Jgrifolium T. el DodonaeumPl. ({?■. G. //., ubi ipse L. dis- 

 junxit); alius a Sexu negat Urticam androgynam et sexu 

 distinctara etc. Geuere inter se combinari posse ; quod si, 

 dicunt, non classe conjungi possunt. niulto minusgenere; 

 sed non observant se construxisse Ciasses qualescunque, 

 ipsura vero Creatorem Genera. Hinc tot falsa geiiera ! 

 tot controversiae inter Authores! tot mala nomina ! tanta 

 confusio ! Imo eo tandem redacta est res, ut, quoties sur- 

 gat novus Systematicus , toties horreat orbis Butanicorum. 

 Et nescio sane ipse, num plus damni vel emolumenti attu- 

 lerint Systematicl; certe si indocti conferautur cum doctis, 

 longe plures fuere. Dolent haec fataMedici, Pharmaco- 

 poei, Hortuiani, nec sine ratione. Fateor Theoria eorum 

 quod optima e.sset, si niodo Summo conditori placuisset 

 oinnes Kructificationes ejusdem generis aeque similc.s inter 

 se produxisse ac individua ejusdeni speclei. Quod cum 

 faclum nou sit, nihil superest aufugii, quinNos, qui na- 

 turae Magistri esse non pussumus , nec secundum nostrum 

 conceptum omnes plantas iterum creare, Nosmetipsos Na- 

 turae subjiciamus , Notascjue plantis Inscriptas solerti stu- 

 dio legere addiscamus, Si singula dilferens nota fruclifi- 

 cationis sufficiens dijudicaretur pro distinguendo genere, 

 quid haesitaremus extemplo tot proclamare geiiera , quot 

 fere sunt species , vix enim noti nobis sunt duarum specie- 

 rum fiores, inter se adeo similes , qui.i ali(]ua intercedat 

 dilferentia. Et allaboravi quoque quondam a solo Hore 

 etiam diHerentias specificas tradere oranes , licet, facilior 

 cum detur via , minus fructuoso conaraine. Agnoscenda 

 itaque suadeo oranibus Botauicis sanis, si quae certitudo 



I) Ohs.: Perpaucis mUatis, quae notavimus, eadem iu Gener. 

 td. I. — VI. 



'2) Curiosum satis nobis videhatitr Dedicationes mriarum 

 Editionum reproducere , quae sequeutes suut. 



Gen. I.: Viro illustriss. sunimoque medico Hermanno Boer- 

 haa\ e. NuIIum profecto decet quaerere aliud patrocinium , quod 

 hosce tueri posset Ilores , quam tuum , Vir lllusliris , praeclarum 

 Komen. Tu enim primus et unicus fuisti , qui in constituendis 

 plantarum generibus partes omnes fructificationis , rejectis ludicris 

 iconibus, adUibuisti. Quantum promoveris rem botauicam, abunde 

 testatur Hortns Lugduno - Batavus , per Te numero plantarum du- 

 plo auctiur. Tua vel in frigidis terris resonantia merita stimulos 

 addidere milii , ut Tui ad exempluin solis observationibus innitens 

 hosce per decenuium haud defatigandus continuaverim labores. In- 

 finitas Tibi jam dudum persolverunt grates vel summi in Arte Viri, 

 quod divina Tua cuin orbe litterario communicare volueris singulari 

 eruditione et concinna dictioue elaborata Scripta. !Nonne Tibi 

 quoq((e dcbetur smnina laus , quod egregia praeclarissimorum vi- 



rorum opera jamjam peritura dederis iminortalitati , Vaillantii vi- 

 delicet, S^vaniQierdammii, ut taceaiu -\liorum? Tu igitur qui Aliorum 

 opera tanto studio prosequeris, nec hocce parvum opusculum tuerl 

 dedigneris. -\ccipias illud, ut me Iiactenus consuevisti, sereua fronle, 

 nec eum , qui Tuus esse studet , favore prosequi desinas. Valo- 



Gen. II.. V.: Excellentiss. Celsissiraoque comiti, Doni. Carolo 

 Gustavo Tessin, regis regnique Sueciae Senatori, Maeeenati inaKimo 



— ob summa et plane Divina in me collata beneGcia, gratus 

 haec genera, in perennem memoriam, devotissima mcnte consecro. 



Gen. VI.; Excellentiss. Celsissimoque Comiti ac Doin. , Dom. 

 Andr. J. v. Kopken , Regis Itegnique Senatori, Regiae Cancella- 

 riae Praesidl, -\cad. Upsal. Cancellario, Ord. reg. Equiti et Com- 

 mendatori. In perennem gratiam erga optimum Evergetam, qui 

 solvit senescentem mature equum, ue curreret ad e.\tremum riden- 

 dus et ilia duceret , iioc opus devotissime consecrat — C. v. L. 

 3) Ante Ed. VI. contrarium emmciumt L. udditis oerbis : 



— prod. plures, at sibi semper similcs, ut species nunc nobis non 

 siiit plures, quam quae fuere ab initio. 



