424 



CI. X. Decandria. 



GTPSOPHItA. SaPONARIA. 



Ord. n. Digynia. 



P-.23...... secundis. Sp.I. S.X. n.S., Fl.S.II. n.379., 



Sp.ll. S.XlI.n.i. Saponarla cal. pentaphyllis, corymbis 

 fastigiatis, foliis linear., caule adscendente. It. gotl. p. 282. 

 E'l. suec.I. n.346. Sauv. monsp. 145. S. petalis ovatis, fol. 

 glaucis pulposis linearibus. Hall. jen. 117. t. 2. f. 1. — 

 Lijchnis gypsoj>hila Gmel. sib. 4. p. 144. t. 61. /. 1. quoad 

 Jiguram {Mant.ll. sq.}. — Caryophyllus saxatilis, flor. 

 gramineis, umbellatis corymbis. Bauh. pin. 211. Polygo- 

 nura majus erectum angustifolium, flor. candidis. Mentz. 

 pug. t.2. f.2. — Habitat in Gotlandiae, Borussiae, Hel- 

 vetiae rupibus. y. — Caulis in hac, non in antecedente [ i. e. 

 n.31S8. non 89.] ante florescentiam procumbit, Iiinc folia secunda. 



lSp.I.o.o.,11.} 



„Planta obserTata quidem a botanicis, sed nondum sufficienter 

 descripta, unde evenit ut restaret confusa cum aliis. Primus qui 

 eam vidit et descripsit erat Thalius in Hercyn. p.ll5. , qui eam 

 Symphjtum petraeum s. G.vpsophjton minus nominavit. Alter erat 

 Mentzelius in Pugillo, qui breviter eam descripsit et satis bo- 

 nam ejus iconem dedit, tab.2. , nomine Polygoni etc. [». «!/>.], 

 sed folia nimis magna exhibuit. Tandem etiam a Schcuchzero 

 inventa est in montib. helveticis, sed conCusa cum alia aliquantum 

 simili [scil. ?!.3184. K.]. Ut rara haec planta in posterum bola- 

 nicis dilucida sit, dabo hic descriptionem. Radix perennis, cras- 

 sitie pennae anserinae, satis descendens. Folia radicalia permulta, 

 cespitem formantia, niore Dianthoium; linearia, depressa, crassiu- 

 scula. Caulis duorum fere quadrantium ulnae, primo pronus ad ter- 

 ram decumbens , sed ubi llores evolvit, erectus ; divisus in arti- 

 culos 6-S rubentes; teres, glaber, postremo penitus ruber. Folia 

 caulina radicalibus similia, sed parum minora, glabra, supra plana, 

 subtus angulosa. Corymbus terminalis , pcnicillo similis ( Cor. fasci- 

 culatus, fastigiatus, dichotomus): constans Doribus, quorum peri- 

 anthia campanulata , ad dimidiam partem fissa in lacinias 5 ruben- 

 tes. Petala 5, lata, oblonga , obtusa, plano - patentia. Stam. 10, 

 alha, petalorum longit., filamentis 5, singulo die, alternis erectis, 

 alternisS incurvatis; seJ alio die vice versa. .\ntlierae itidem albae. 

 Pistilli germen globosum. St.vli 2, filif. , divergentes, longit. sta- 

 minum. — Figura Pluk. in Phjtogr. t.3T. f. 1. data, perquam simi- 

 lis est plantae nostrae. " Jt. gotl. p.282-3. (snecice.) 



„Flores apud nos semper albi." Fl. S. I. II. — „Flores in 

 spontanea planta fastigiati. Radix cum linteis lanisque cocta sa- 

 ponis instar ea purificat, quemadmodum Lanaria veterum, Gjpso- 

 phila huic simillima, [i. e. n. 3189.] qua etiamnum in Hispania vestes 

 lavant, teste Loefling." Fl. S.II. 



Fl. S. I. (l.c. et fin.) II. syn. Bauh. Menz. Hall. II. cc, S.ym- 

 phytnm petraeum s. Gvpsophyton minus Thal. herc. IIS. — Am. 

 a c. solum cit. Fl. S. I. It. fjotl. 



Ohs. In Sp.I. praetere.a add. syn. H. cliff.: mde sp. praec. 

 — Jd nostrum e loco natali (ins. Carlsoen) pertinet: Saponaria 

 caulesimpl., fol. subulatisplanis, ex alis ramulosa Act. holm.VHX, 

 y.l92. n. 39. cum syn. L.ychn. alpina linif. multifi., perampla ra- 

 dice. Scheuch. alp. 137. — Saepius de hac specie senno est in 

 epist. Linn. (vide Epist. ed. Smith., II. p.V22. 354. 3T3. 378.) 



3191. G. perfoliata Sp.I.: G. foliis ovato-lanceolatis 

 semiamplexicaulibus. Sp.l. S.X. n.6., Sp.ll. S. XII. n.9. 

 Saponavia foliis lanc. , cal. campanulatis angulatis. H. cliff. 

 p.l65. n.3. Spergula multiflora, foliis inferioribus sapo- 

 nariae, superior. beheu similibus. Dill. elth. 368. t. 276. 

 f.357. Habitat in Hispania et Oriente. [Sp. I. /7.] 



„Folia oleracea, subcarnosa, lanceolata: inferiora scabra; su- 



periora glaberrima. " Mant.II. p. 384. et (add. curs.j S.XIII. 



„Var. (3. G. tomentosa Sp. 11. p.583." S.XIII. [€/•. V 3187.] 



H. cliff. syn. Dill. 1. c, , Lychnis orientalis, saponariae fol. 



etfacie, fl. parvo multiplici. Tourn. cor.24. Boerh. lugdb.l. p.212.; 



l. nat. idein. 



3192. G. muralis Sj>./. : G.fol. linearibusplanis, cai, 

 aphyllis (Sp.II. sq."), caule dichotomo, petalis crenatis. 

 Amoen. acad. 3. p.23. Sp.I. S.X. n.8., Fl. S.II. »i.380., 

 Sp. II. S. XII. n. 11. — G. fol. lin. planis, pedunc. simplicibus 

 capillaribus longis unijloris, petalis emarginatis. Gerard. 

 prou. 408. (Jescr. (Mant.II. S.XIII) — Saponaria cal. 

 pentaphyllis, cor. crenato - emarglnatis, fol. subulatis pla- 

 nis. Fl. suec.I. n.347. S. fol. linearibus. Fl. lapp. n. 171. 

 Caryophyllus minimus muralis Bauh, pin. 2] 1. Lychnis parva 

 palustris, foliis acutis lanceolatis, flosc. purpureis. Mentz. 

 pug. t. 7. f. 4. Habitat in Suecia, Germania, Helvetia ad 

 vias. 0. — Similis G. saxifragae, at caret squamis caly- 

 cinis. [.iSp, I. m. m. , //. ] 



Fl. lapp. syn. Lycbn, annua minima, fl. cameo lineis pur- 

 pureis distincto Tourn. inst.33S. „?", Baulu 1. c. „?"', — Add, 

 obs.y., diversam videri lapponicam a synonymis. 



Fl. S. I. II. syn. Spergula foliis Knavvel, fl. purpurascente. 

 Dill. E. N. C. cent. 6. p.2T4. t.4. f. 2., Jlentz. Tourn. Bauh. lU cc 



A m. a c. l. c. soluin cit. Fi. S. I. 



3193. G. rigida Sp.I.: G. fol. lineari-lanceolatis pla- 

 nis, caule dichotomo, pedunc. bijloris (J): Am. ac), peta- 

 lis emarginatis. Amoen. acad. 3. p. 24. Sp.I. S.X. n. 7. , 

 Sp. II. S. XII. n. 10. Saponaria caule dichotomo, foliis subu- 

 latis planis. H. cliff. p. 166. n. 6. Roy. Iugdb.445. S. canle 

 brachiato, capillaceo folio, cal. campanulato, flor. sparsis. 

 Sauv. monsp.145. Tunica minima Dalech. hist. 1191. Ha- 

 bitat Monspelii et forte in Belgio. ZJ.. [Sp. I. II.'] 



U. cliff. syn. Lychnis sjivestris minima, exiguo flore Bauh. 

 pin. 206. prod. 103, ; — t.nat. circa JUonspelium in pede montis 

 qui est prope Boutonet. 



A m. a c. l. c. nnnnisi diafjn. utraquc. 



3194. G. saxifraga S.X.: G. foliis linearibus, cal. an- 

 gulatis : squamis duabus, coroUis crenatis. S. X. n. 8. D. , 



Sp. II. n.1'1., squamis quattuor, cor. emargi- 



natis. S. XII. XllL Ji. 12. — Dianthus saxifragus: 

 cal. bangularibus, squamis calycinis lanceol. aequalibus, 

 fol. subulatis. Sp. pl. I. p. 413. n. 15. — D. rad. repente, 

 ramis decumbentibus , foliis subulatis. Roy. lugdb. 444, 

 D. cal. lato et brevissimo. Hall. hciv.381. Caryophyllus 

 saxifragus strlgosior s. Caryoph. sylvestris, fl. minimo. Bauh. 

 pin.211. Lychnis pumila caryophyllata, flore rubello, ita- 

 lis Haemorrhoidalis aldrovandi Barr. rar.64. t. 998. Ha- 

 bitat in Austria (Ingolstadii Sp.L), in Helvetia, Gal- 

 lia. U- l^P- ^-^l- II- cc.] 



„Duabus lege quattuor." G.VI. emend. fin. 



,, Caulis palmaris, erectus, filiformis, dichotomus. Folia linearia, 

 acuta. Calyx cinctus foliolis 4, tubo dimidio brevioribus. Petala 

 integerrima, emarginata, incarnato-pallida, basi striis 3 purpureis 

 obsoletis." S.XII. XIII. 



[06i. In Sp.I. nostra sub singulari sectione DianthoTum: 

 „cal. angulatis." collocatur. — Herbarii Linnaeani exanplar, siqtii- 

 dem est ptanta Smithii (exot. bot.IL t.9D., fl. graec. IV. p,15.), 

 textui tum Sp. I. tum S.XIImae contradicit: cf. uberius Bchb. 

 fl. exc. »1.5006. obs. K.] 



DCXYll. SAPOHirARIA i-, S.I.II.: Cal. 

 Iphyllus, nudus. l^etalao, unguiculata. Caps. 

 oblonga, llocularis. S.X. n.m. XII XIII. h^i:. ~ 

 Cal. ut sup. Caps. lloc. apice ^valvi dehiscens, S. 11. 

 n. 431. 



SAPONAHI.i. Spergulae species Dill. elth.Ti%, (G.I.II.) — 

 Cai.. Perianth. Iph.vllum, oblongum (tubulosum G.VL), Sfidum 

 {5dentat. G.VL), persistens; — CoR. Petala 5: ungues an- 

 gusti, angulati, longit. calycis. Limbus planus : laminis extrorsum 

 latioribus, obtusis. — StaM. Filam. 10, subulata, longit. tubi co- 

 rollae, alterna unguibus petalorum inscrta, 5 seriora. Anth. oblon- 

 gae, obtusae, incumbentes. — PlST. Germen teretiuscuium. Stjli 

 duo, recti , paralleli , longit. staminum. Stigm. acuta. — Pbs. 

 Capsula longitudine vix caljcis , tecta , llocularis, cylindrica 

 (figura germinis. G.I.II.) — Sem. plurima, parva. Receptacu- 

 lum liberum. [ * C. /. k. 363. , //.431., K499., I'/. 564.] 



„ Germen in aliis oblongum , in aliis fere globusum. Calyx in 

 aliis 5dentatus, in aliis 5partitus." G. I. II. 



„ In hoc genere calyx variat, nunc teres apice dentatus, nanc 

 pyramidatus, nunc campanulatus , nunc 5partitus ; fructus in aliis 

 globosus, in aliis oblongus : non distingui tamen debere in 2"ge- 

 nera, docent collatae inter se fructificationes, quae limites non ad- 

 mittunt, praeterquam graduales. " H. cliff. p. 166, 



„ Omnem veterum Lychnidem stylis 2 gaudentem Saponariam vo- 

 co. " Fl.lupp. n.l71. obs.^. \sub G. muruli.l 



Obs. Subest Cypsophila omnis a S. I. et Fl, lapp. usque 

 ad S. VI. : quare nostris spp. in H. cliff. ups. etc. adjicitur „caL 

 Iphyllis." — Cf, de nom. gen. Prael. ed. Gis. p.ool. 



3195. S. officinalis Sp. L: S. cal. cylindricis, foliis 

 ovato - lanceolatis. H. cliK p. 165. n. 1. H. ups. p.l06. 

 n.l. Mat. med. n.214. Roy. lugdb.444. Gron. virg.160. 

 Gort. gelr. 245, Sp.I-S.XU. n.l. — Oed. rfan. 543, 

 (S.XIII.) — S. major laevis Bauh. pin.20.6. S. vulgaris 

 Cam. epit. 152. — Tar. p. hybrida Sp.L: S. concava 

 anglica Bauh. pin. 206. Moris. hist2. p. 548. s.5. t.22. 



