6 WIELOPR^CIKOWA 



capsulis sub stigmate foramiDibus 

 apertis, seminibus nigris, petalis 

 purpurascentibus DC. Syst. 11. 82. 

 — p hialy: album; capsulis sub stigma- 

 te foraminibus nullis seu obliteratis , 

 seminibus petalisque albis DC. l. c. 



Pochodzi z Egiptu, Azyi cieplejszej i Grecyi; 

 w Europie wsz§dzie hoduje sig w ogrodach. Kwi- 

 tnie w czerwcu, lipcu. 



Mak ogrodowy ma lodyg§ wysok?, prostq, walcowat^, sino-zie- 

 lonaw^ i zupelnie gladk^. Liscie bezogonkowe, pr§t-otuIaJ4ce, kto- 

 rych klapki szerokie, s^ na brzegu wygi§to-wcinane, podobniez 

 gladkie i takiegoz jak fodyga koloru. Liczne jego odmiany rozdzie- 

 la Dekandol w swoim systemacie naturahiym na dwa wyzej wska- 

 zane podgatunki. Do pierwszego (a) zalqcza te ktorych torebki pod 

 bhzn^ otworami ^yyraznemi pgkajfi, ktorych kwiat jest czerwony, 

 a ziarna czarne. Do drugiego (P) te, ktorych torebki pod bhzn^ nie 

 maj^ zadnych otworow lub maj^ niewyrazne, a kwiaty i ziar- 

 na biale. Kazdy z tych podgatunkow rozni sig jeszcze: 1. Lodyg^ 

 1-lub wielo - kwiatowq. 2. Kwiatami pojedynczemi, dabeltowemi 

 lub pelnemi. 3. Platkami bialemi w podgatunku drugim, purpuro- 

 wemi w podgatunku pierwszym, tudziez rozowemi, Hlowemi i ro- 

 zmaitg, mieszanin^ tych kolorow upstrzonemi, albo tylko brzezkiem 

 odmiennego koloru obwiedzionemi;nigdy zas nie maj^ kwiatow 

 bJgkitnych, zottych, ani z mieszaniny tych kolorow powstajqcych. 

 4. Paznogciem czarnym, purpurowym lub jednostajnej farby. 5. 

 Ptatkami calemi, z^bkowanemi lub frenzlowato - poszarpanemi. 

 6. Torebkq kuHstci lub przewrotnie-jajowat^. 7. Liczb^ bhzn od 

 5 do 18. 8. Nasieniem czarnem w podgatunku pierwszym, bialem 

 w podgatunku drugim. 



Mak ogrodowy, mianowicie bialy, dostarcza nasion z ktorych 

 wyborny wybija si§ olej. Z niego takze otrzymujq na wschodzie 

 opium, oddawna slawne lekarstwo. Jestto sok g§sty i wysuszony 

 z mlodych makowek, za ich nacigciem lub wycisnieniem wypiywa- 

 j^cy (O uprawie maku: Oczapowski, Poczqtki Gospodar. Biirgera 

 n. 195. PiastW. 12. Pamietnik Rolnicz. Teclmol.l. 11.). 



