196 NIEROWNO-SZESCIOPRISC JKOWA 



tnienia wyrasta zpomigdzy lisci todyga, czgsto na kilka st6p wyso- 

 ka, prosta-stoj^ca, zazwyczaj galgzista. Dolne jej liscie s^ lirowate, 

 wyzsze podtozne lub lancetowate, bezogonkowe, nasad^ sercowa- 

 t^ prgt obejmuj^ce, cale , na obwodzie tylko zwykle drobno-zqbko- 

 wane. Kwiaty zoltawe lub biate, na wierzcholku todygi wiecho- 

 wato utozone. Listki kielicha stulone. tiUszczyny prawie walcowate, 

 proste, na powierzchni bardzi^j lub mni^j garbkami okryte, krotkim 

 dziobkiem szydtowatym zakoiiczone, 3 do 4 cah dtugie^zawieraj^ 

 znaczn^ liczbg ziarn niemal kulistych,jednym rz^dem wkazdej ko- 

 morce osadzonych. 



GUwniejsze podgatunki piel^gnowane w ogrodach, sq: 



A. Kapusta zielona niesktadajqca sig (Brass. oler. acephala: 

 caule tereti elongato, foliis expansis, racemis paniculatis DC. Syst. 

 II. p. 583. Brass. olerac. viridis Lamar. Enc), rozne miewa odmia- 

 ny co do ksztaltu i koloru lisci, nigdy jednak w gtowy si§ nie 

 skladajqcych. Znaczniejsze z tych odmian sq: 



a) Kapusta pastewna (Brassica viridis procerior Lamar. JEnc. 

 Fran. chou cavalier. Chou en arbre. Grand chou vert) , odznacza sig 

 lodygq gat^zist^, czgsto na trzy lub wi§c6j tokcie wysokg, lisciem 

 dtugim, szerokim. Hoduje sig na polach, szczegolnie wzachodniej 

 Europie, i gtown^ paszg dla bydta stanowi. Trwa czgstokroc do 

 3 lub 4 lat. 



b) Jarmuz (Brass. ol. ac. sabellica v. selenicea: caule subsimpli- 

 ci, foliis sinuato-lobatis, lobis multifidis DC. l. e. Brassica olerac. 

 viridis brumalis Lamar. Enc. Fran. chou vert frise. Chou frang^ 

 du Nord. Chou frise non pomm6), odznacza sig lisciem na klapki 

 wyciytym, mniej wi§cej drobno poszarpanym i kgdzierzawym. Co 

 do koloru bywa zieIony,brunatny, czerwonawy,granatowy,upstrzo- 

 ny i t. p. (0 hodow. i uzyciu jarmuiu: Ogrodn. Zigry I. 13. Rei" 

 cliart , Ogrod. warzyiv. 1 72. Kluk, Dyhc. I. 80. Wodzicki, II. 488. 

 Strumitto, Ogrody -poln. wyd. 3,1. 179. Czepiriski, Ogrod. powsz. 

 str.'\Qi.). 



B. Kapusta wtoska albo sawojka lub sabaudka, czasem fry- 

 zurkq zwana (Brass. oler. bullata: caule tereti subelongato, foliis 

 junioribus subcapitatis dcmum patulis buHatis crispatisve, racemis 

 paniculatis DC. l. c. Brassica oleracea sabauda Lin. Spec. Brass. 

 capitata crispa et major Lamar. Enc. Fran. chou pomme fris6: 

 Chou de Milan. Chou de Savoie. Ghou cabu frise. Chou Pancalierj; 



