M N E C I A. 541 



i trwaf^. Prgcikow trzy, wysunionych, maj^cych nitki w}6- 

 kienkowate, glowki r6wiu)Wcj,zkie, dhigie. Zensk. okryeie po- 

 (lw6jne;ze\vngtrziie jest tak^z jak w mgzk. plewci; wewngtrzne 

 pgcherzykowate, w wierzcholku oiwarte, zawiq,zek otaczajcj,ce. 

 Szyjka je(Jna: bhzn dwie hib trzy^ dhigich, szydeJkowatych , 

 pi6rkovvato-omszonych. Ziarno jedno, zwykle trqjgraniaste, 

 w okrycin wewngtrznem , zwigkszonem, dzi6bkowato-spi- 

 czastem, giadkiem hib kosmatem zamknigte. 



TJxoaga. Turzyce, z postaci do traw podobne, rosnq zwykle na 

 wiigotnych tijkach, w lasach mokrych, nad brzegami rzek, jezior, 

 stawow, na bagnach i trzgsawiskach, gdzie czgsto hczne i g§ste 

 k§py tworz^; mata hczba gatunkow tratia si§ na suchych, piaszczy- 

 stych i ptonnych gruntacb. Korzen majci pospoh'cieperzowaty, dtu- 

 gi, szeroko pod ziemiq rozpostarty. U wigkszej liczby gatunkow 

 zdzbta (todygi) sq trqjkaiiciaste, szorstkie; liscie szczuple, trawia- 

 ste, twardawe, po brzegach takze ostre. Ziarna (czyli owoce) ggsto 

 w klosach skupione, zazwyczaj drobne (wielkosci mniej wigcej 

 nasienia konopnego) , jajowate lub podluzne, czasem okrggta- 

 we lub odwrotnie-jajowate, trojgraniaste albo soczewkowato-pla- 

 skie, z powierzchnicj juz gladkq i Isnicjcq, juz kutnerem lub wto- 

 skami pokrytq. Sq btoniaste i kolor majcj pospolicie zielony, zolta- 

 wy lub brunatny. Wierzchotek ziarna przedluza sig cz§sto w krotki 

 dziobek, pojedynczy lub widelkowato-rozdwojony. Gatunki tego 

 rodzaju s^ bez w^tpienia u nas liczne, ale ich zdeterminovvanie do- 

 syc jest trudne, z przyczyny znacznego ich podobieiistwa do siebie. 

 Trzeba uwazac indywidua w roznej porze ich trwania, zeby wszy- 

 stkie cechy gatunkowe wyczerpnqc i poznac je niemylnie. Do- 

 kJadne ryciny niemal^ w tej mierze przyniesc mog^ pomoc. Tu- 

 rzyce tu opisane rozdzielamy na dwa dzialy, stosownie do hczby 

 blizn kwiatowych; u jednych bowiem gatunkow jest ich statecznie 

 po dwie, u drugich po trzy sig znajduje. Kazdy dziat procz tego 

 obejmuje mniejsze poddziaty, a roznica mi§dzy niemi zasadza sig 

 na liczbie ktosow, na roznem osadzeniu kwiatow m§zkich wzglg- 

 dem zeiiskich w ktoskach spolno-ptciowych, najakosci owocu, czy 

 ten jest gladki lub kosmaty i t. p. 



