612 WPOLDZIELNO-KWIATOWA 



kryw§ jajowatQ, w ksztatcie malenkiego pqczka, ziozon^ z li- 

 cznych, dachowkowato uJozonych i zroslych z sob^ luszczek. Procz 

 tego znajduje sig ledwie widzialny, z^bkowany, zawi^zek uwieii- 

 czajficy a pozniej niknq^cy kielich. Szyjka krociutka; bh'zn 3 lub 

 5, zaokrqglonych, wystajqcych, czerwonawych. Owoc pod na- 

 zwiskiem zol^dzi znajomy, bezszyputkowy, pgkato-podtuzny, wal- 

 cowaty, gladki, zolto-brunatnawy, okolo [ cala dtugi, w wierz- 

 cholku szcz^tkiem szyjki uwiericzony, a w nasadzie miseczk^ 

 stwardnial^, chropaw^ okryty. W jego skorkowat^m pokryciu 

 miesci sig 1 ziarno, gorzkawo-sci^gajqcego smaku. Drewno tego 

 dgbu jest brunatnawo-biate , bardzo cigzkie i twarde (od buczyny 

 mniej spojne); do wszelkiej budowli, mianowicie podwodn^j ko- 

 rzystnie si§ uzywa. Dlugo lez^c w wodzie lub w mokr^j ziemi, 

 wi§kszej twardosci nabiera i czarniawym wskros przejmuje sig 

 kolorem. W suchym piasku prgdko butwieje. Na ogniu p&Ii si§ 

 zwolna blgkitnawym plomieniem , duzo rozwijajqc ciepta. Kora 

 dgbowa zawiera w sobie podostatkiem garbniku i kwasu galaso- 

 wego, z t^j przyczyny do wyprawy skor w garbarniach najpo- 

 wszechni^j sig uzywa ; k^piele z niii przyrzqdzane Scj znajomym 

 wzmacniaj^cym srodkiem. Zohjdz stanowi dobre pozywienie dla 

 trzody chlewn^j. Kawa z palonych zot^dzi jest napojem wzma- 

 cniajcicym, izwyczajn^ zastqpic moze. Przez zaktocie drobnych owa- 

 dow, do rodzaju galasowek (Q/wiips) nalezQcych, tworz^ sig na 

 lisciach, szypulkach i galfjzkacb, mni6j wi§c^j kuliste narosle, juz 

 pojedyncze, juz po kilka w ksztalcie gron skupione. Narosle te, 

 zwane galasem czyli dgbiankfj, zdatne Scj do robienia farby czarn6j 

 i atramentu; lecz z naszych dgbow rzadko si§ na ten cel uzy- 

 wajg C). 



102 1 . Q. pbdunculata: foliis breviter-petiolatis vel subses- 



(D. szypulkowy) silibus obovato-oblongis profunde 



sinuatis, basi angustata cordatis, 



O Galas . jaki w handlu kupujemy, pochodzi ze Wschodu, gdzie go 

 zbierjij^ podobno na gat. Quer. infectoria Oliv. Atraraent z niego, jak 

 wiadomo, nierownie jest czarniejszy i trwalszy jak z naszych d^bianek, 

 7, tej zapewne przyczyny, ze galki wschodnie, jako wystawione na dluz- 

 sze i silniejsze dziafanie stofica, wi^cej majrj w sobie garbniku, kwasu 

 galasowego i innych pierwiastkow na dobrod i trwaIos<iatramentu wpty- 

 waj^cych. Z naszych d^bianek atrament jest zawsze zottawy i pr^dko 

 plowieje. 



