.628 WPOLDZIELNO-KWIATOWA 



czyli k§pkach (w kazdej od 15 do 20 lub nieco wi§c6j igiel); sq 

 rownowgzkie, bardzo szczupte, przeszlo pot cala dJugie, plaskie, 

 w wierzcholku niemal tgpe, swiatto-zielone i mi^kkie, na zim§ 

 opadaj^ce, czem si§ to drzewo od wszjstkich iglastych odroznia. 

 Kazda wi^zeczka lisci otoczona jest w nasadzie malerikq, btonko- 

 watij, na liczne, krotkie, okrqgtawe wcigcia podzielonq pochewkq. 

 Kwiaty jednoczesnie z lisciami wyrastajc^ na wiosng. M§zkie kotki 

 z bocznych, bezlisciowych wychodz^; s<i drobne, bezszypulkowe, 

 jajowate, tgpe, okolo cwierc cala dlugie, zielono-zotte. Kotki owo- 

 cowe znacznie od tamtych wi§ksze (przeszlo pot cala), podobniez 

 z bocznych wyrastaj^ p^czkow, czerwonawe , jajowato-podlu- 

 zne, w nasadzie iglami otoczone. Sktadajq sig z licznych, Wonko- 

 watych, podluznych luszczek, zeberkiem srodkowem, w postaci kol- 

 ca lisciastego w wierzcholku wystajqcem opatrzonych, i drobnych, 

 grubszych, t§pych, dwukwiatowych osadnikow. Po okwitnieniu 

 tuszczki nikng, a osadniki rozrastaj^c si§, tworzQ szyszkg. Dojrzala 

 szyszka w jesieni, jest okoto caja dtuga, na krotkiej szyputce do 

 gory wzniesiona, podtuzno-jajowata, t§pa, z tusek cienkich, okr^- 

 gtawych, catych, mocno-przytulonych, zottawo - cynamonowych 

 uformowana. Pod kazdq tusk^ dwa s^ orzeszki, drobne, ptaskie, 

 w nasadzie zwgzone, w wierzchotku szydtowate, ktore w dru- 

 gim dopiero roku na wiosng z szyszki wypadaj^. 



Modrzew stanowit niegdys obszerne u nas lasy, czego do- 

 wodem s^ liczne, dotcjd jeszcze trwaj^ce z drzewa tego budowle. 

 Jego drewno dojrzate jest czerwonawe, twarde, szczegolnym 

 gatunkiem zywicy wskros przejgte, ktora mu osobliwsz^ trwatosc 

 nadaje; dtugo opiera sig butwieniu i zaden robak go nie toczy. 

 Do kazdej budowli nader jest zdatnem. Zostaj^c pod wod^ lub 

 w ziemi, nabiera wielkiej twardosci i wieki przetrwac moze; z t^j 

 przyczyny w uzyciu na statki wodne, kanaty podziemne i t. p. 

 zadne inne mu nie wyrownywa. Na ogniu trzeszczy, i pod wzgl§- 

 dem opatu ledwie z sosnq moze si§ rownac. Z nacigtych pni w cza- 

 sie letnich upatow, ptynie z modrzewiu zywica ptynna i prze- 

 zroczysta pod nazwiskiem terpentyny weneckiej znajoma. Nako- 

 niec sok stodkawy i lipki, wyst§puj^cy na igtach i mtodych wypu- 

 stkach w krajach cieplejszych, stanowi tak zwan^ mann^ mo- 

 drzewowq (manna laricina, manne de Briangon), w medycynie 

 uzywan^. 



