D I O - E C I A. 



637 



bowe. wyrastaj^ zwykle na wiosngzwierzchotka i z boku galqzek. 

 U jednych gatunkow pokazuj^ si§ one jednoczesnie z lisciami 

 {amenta coaetanea), u drugich nieco pierwej niz liscie (amenta 

 praecocin), u innych nakoniec po zupetn^m dopiero tych ostatnich 

 rozwini§ciu si§ [ament. serotina). Kotka zenska okwitla, sktada sig 

 z licznych, drobnych i suchych torebek, ktore po dojrzeniu p§kajq, 

 t§kowato w wierzcholku odwinionemi klapkami, wydajcjc mno- 

 stwo malerikich, puchem wetniastym okrytych nasion. Przy li- 

 sciach znajdujq sig po dwie trwale lub wczesnie opadaj^ce, rozne- 

 go ksztaltu przysadki. Jedne gatunki wierzb rosn^ na gruncie su- 

 chym, plonnym , lub na wyniostych gorach, drugie nad brzegami 

 wod, na miejscach mokrych, bagnistych, na t^kach wilgotnych, 

 gdzie czgsto obszerne przestrzenie [saliceta) g§sto zarastajq. Wszyst- 

 kie prawie zdatne sq na zywe ploty, do wzmacniania grobel, brze- 

 gow, sadzawek, kanalow, drog bitych, do ustalania wydmow 

 piaszczystjch i t. d. Rosuci sporo i latwo sig przyjmujq, bo dosyc 

 jest mJode galgzie lub zaostrzone koly wierzbowe w ziemi spul- 

 chnionej utkwic, a wkrotce si§ przyjm^ i przyzwoicie zakorzenig. 

 Niektore nawet gatunki z pocigtych na sieczk^ gal^zek, w ziemig 

 zasianych dobrze wyrastajq. Gigtkie gat^zki wierzb s^ wyborne do 

 wifizania i do roznych robot plecionych. Kora moze sig uzyc do far- 

 bowania i do wyprawy cienkich skorek. Odznacza sig ona wJasci- 

 wq gorycza i pewnym balsamicznym zapachem; otrzymujci z niej 

 szczegolny extraktowy, gorzki pierwiastek (salicynj, miejsce chiny 

 w medycynie zastgpujqcy. Drewno wierzbowe jest mi^kkie, biale, 

 malo spqjne, pr§dko prochnieje i niewielk^ przynosi w gospodar- 

 stwie korzysc. Rodzaj ten obfity jest w gatunki: dzis znajomych 

 liczci okolo 200, lecz oznaczenie ich dokladne bylo zawsze i bgdzie 

 jednem z najtrudniejszych zadari w botanice; czego glown^ przy- 

 czyn^ jesl mi§dzy innemi to , ze charaktery czyli roznice gatunko- 

 we, nie zawsze dadzq^ si§ wszystkie od razu wysledzic i poznac, 

 gdyz trzeba ich szukac na dwoch oddzielnych indywiduach, a cz§- 

 sto w roznych czasach upatrywac. Procz tego, niektore zwtaszcza 

 wierzby, bgdcjc z przyrodzenia roslinami zmiennemi, wyradzajq sig 

 w liczne odmiany, czasem dtugo za osobne uwazane gatunki (*). 

 Z tych powodow zawity ten rodzaj b§dzie zawsze uchodzil za je- 



C) Dzi§ np. ztotowierzb (5. vitellina), oddawna uwazany jako osobny 

 gatunek, poczytuj^ niemal wszyscy aulorowie za odmiane wierzby pospo- 

 litej (5. alba). 



