D 1 0-E C I A. 



677 



obwodzie mni^j wigcej wyginane i nieco wcigte. Do dolnego ich 

 brzegu przymocowane s^ beznitkowe, prawie kuliste gtowki, w li- 

 czbie 3, 4 lub 6; oprocz tego na wierzcholku kotki znajdujci sig 

 trzy takiez gtowki, za pomocci krociutki^j, nitkowatej szypuleczki 

 przytwierdzone. Cahi nakoniec kotka m§zka wsparta jest swojq 

 nasad^ niby na kielichu, ze 3, 4, 5 lub wi§cej jajowatych, spicza- 

 stych, zielonych, do malehkich lisci podobnych lusek, utworzonym. 

 Zehskie kotki drobne, okrqgtawe, na wierzcholku mlodych gal^- 

 zek wyrastajqce, skladajq si§ z tusek mi§kkich, zgrubiatych, zielo- 

 nawych, okr§gowo-osadzonych, 3 kwiaty drobniutkie otaczajq- 

 cych. Nastgpnie luski zrastaj^i si§ z sob^ scisle i tworzq owoc czyli 

 jagodg kulistq, suchawq, 3 znaczkami w wierzchotku uwiehczon?^ 

 w pi^rwszym roku zielonawq, w nastgpnym sino-bt§kitnq, w koh- 

 cu czarnq, modrym pylkiem okrytg. W jagodzie trzy s<i ziarna, 

 jajowo-podtuzne, kahciaste, kamykowate. Drewno jatowcowe 

 jest zottawo-biate, sciste, twarde i cigzkie; jego zywiczny sok na- 

 daje mu wieik^ trwatosc, chronicic je od robactwa i butwienia; 

 niekiedy miewa pi§kny flader; robi^ z niego pomniejsze przedmio- 

 ty. Palony na ogniu, rov/nie jak gat^zki i liscie, daje dosc przyje- 

 mny, aromatyczny zapach. W dojrzatych jagodach jest szczegolny, 

 lotny olejek, tudziez zywiczno-cukrowy pierwiastek, ktoremu win- 

 ne s^ swoj korzenno-stodkawy smak i wtasciwy zapach. Uzywaj^ 

 si§ w medycynie, tudziez do kadzenia i ulubionem s^ pozywie- 

 niem wielu ptasz^t, mianowicie jemiotuszek i kwiczotow. W cie- 

 plejszych krajach wydaje jatowiec przezroczystq zywic§, pod na- 

 zwiskiem sandaraki niemieckiej w handlu znajomq, ktora do wer- 

 niksow i na kadzidto sig uzywa. 



444. TAXUS. CIS. 



Kotka m§zh prawie kulista;, z niewieln tiisek utvvorzo- 

 na; wszystkie dolne tuski Scj ptonne (za okrycie uwazane), 

 najwyzsza tyiko 8 — lOprgcikowa. Nitki w jedng wif^zkg 

 spojone, glowkach okrcigtawych, tarczowatych, z^bkowa- 

 riych, szesciu, osmiu komorkami pod spodem pgkaj^cych. 

 Kotka zens. do mgzkiej podobna. Zawic^zek w kubeczku 

 wierzcholkowym, jajowatym, otwartym ukryty. Szyjka za- 

 dna. Blizna wklgsla. Ovvocem jagodamigsista, w wierzchot- 



