F A M 1 L l E. 75 



3. STORGZYKOWATE (ORCHIDEAE). 



Sktadaja bardzo naturaln^ famili^ roslin odznaczaja- 

 cych sig szczegoln^, im tylko wtasciw^, budow^ kwiatu. 

 Okrycie kwiatowe zawsze maja pojedyncze, od Linneusza 

 za korong, od Swartza, Richarda, Browna i innych za 

 kielich uwazane, gorne, tojest na zawiazku osadzone, ko- 

 lorowe , nieforemne , na 6 klapek wcigte ; trzy z nich ze- 

 wngtrzne trzyzaswewngtrznejuzwszystkie wolne, odoso- 

 bnione, juz niektore roznie z sob§. zroste. Zpomigdzy pier- 

 wszych najwyzsza zowie si§ nieparzystq, dwie zas boczne 

 odpoAviadajace sobie parzyste ; mi§dzy wewn§trznemi ro- 

 wniez dwie s^ do siebie podobne , trzecia zas catkiem od- 

 mienna, przeciwlegla nieparzystej klapce, dolncjj dziaikq, 

 (labellum) nazwana. Linneusz poczytywal j^ za miodnik. 

 Piec klapek wyzszych, razem uwazanycb, stanowi^ niby 

 wlasciwe kwiatu okrycie czyli kielich, bo wielkoscia 

 i ksztattem wszystkie mniej wi§cej zblizaja sie do siebie; 

 dolna zas dzialha, maj^c kierunek, ksztatt, wielkosc i przy- 

 mocowanie odmienne, osobny przedsta^da organ. Kielich 

 zowie sig otwarty (calyx patens, patentissimus), kiedy je- 

 go klapki czyli wcigcia sg, mniej wiecej rozlozyste; ztidony 

 (connivens), kiedy klapki swem zetknigciem sie niby rur- 

 k§ lub kulg tworz^ (np, r. Neottia) ; sklepisty (fornicatus), 

 gdy wcigcie nieparzyste z dwoma wewn§trznemi sklepie- 

 nie formuje, obadwa zas parzyste od tamtych oddalone 

 i rozpostarte lubzwisle (nj9. r. Orchis, Gymnadenia). Dol~ 

 na dzialka jest ostrogowatq (lab. calcaratum), kiedy pod 

 spodem przy nasadzie, opatrzona wyrostem mniej wiecej 

 dtugim, wewn^trz wydrazonjmi, rozkiem lub ostrogq (cor- 

 nu V. calcar) zwanym; bezhronnq (ecalcaratum v. inerme) 

 gdy ostrogi nie m.3i; przednia (anticum), kiedy odpowiada 

 stronie nizszej czyli zewn§trznej kwiatu, uwazanego 

 w naturahiem jego polozeniu (np. Orchis); tylna (posticum) 



