F A M I L I E. 79 



bo bezposrednio z soba zetknietych, albo tez, b§.dz tu i ow- 

 dzie b^dz calkowicie, wtokienkowatg, substancya, naksztalt 

 niteczek, pol^czonych. Roztarte w palcach lub dobrowol- 

 nie rozproszone, okazuj^ si§ w postaci subtelnego, brudno- 

 biaJawego naksztalt ra^ki proszku. Ziareczka te sa albopo- 

 jedyncze, albo z kilku komoreczek czyli z osobnych kulek 

 (cellulaey. globuli) sklejone (np. r. Neottia). 3. Massy staJte, 

 brylowate (mas.solidaev.^oHen cereum), kiedy ich substan- 

 cya nie przedstawia zadnych wyraznych ziarek, lecz jest 

 jednostajna, czasem niby do wosku podobna. Rzadko je- 

 dnak cala massa pylkowa w komorce zawarta, jedne nie- 

 podzielona tworzy bryJg ; czesciej skJada sig ze 2 lub 4 

 brylek. Zt§d massy te moga byc pojedyncze (m. simpli- 

 ces) kulistej lub jajowatej postaci; podwojne (bimassulatae) 

 zlozone z dwoch brylek, w kazdej komorce gJowki je- 

 szcze nieotwartej, bezposrednio z sob§. zetknietych ; po- 

 czworne (m. quadrimassulatae), gdy w kazdej komorce 4 

 takich brylek sig znajduje, juz od siebie oddzielonych, juz 

 roznym sposobem posklejanych. 



W rodzaju Cypripedium, wierzchoJek tej czesci pr^to- 

 slupa, ktora ze spojenia pr§cik6w powstaje, rozdziela sie 

 na 3 klapki; z tych dwie boczne, maj^ce na sobie glowki 

 pylkowe, wyobrazaja niby wJasciwe prgciki, srednia zas, 

 najwigksza,bezgl6wkowa, zowie sig wyrostem pr^cikowym, 

 czyli pr^cihiem plonnym (staminodium); za takiez wyrosty 

 moznaby poczytac i dwa nizkie,na powierzchni chropawe 

 cialka, znajdujace sig po bokach nasady gt6wki pytkowej 

 w r. Orchis, Platanthera i innych. 



Zawiazek owocowy u storczykowatych jest dolny, po- 

 dJuzny, jajowaty, okr^giawy lub prawie-ostrokrggowy. 

 Takiz ksztalt ma i owoc, czyli torebka z niego powstaja- 

 ca, kt6ra jest lkom6rkowa, tr6jscienna i trzemapodluzne- 

 mi szparami p§kaj§ca. Ziarna b. liczne, nader drobne, 

 przymocowane do trzech podluznych osadnik6w,do ^cian 



