F A M I L 1 E. 



85 



dnika srodkowego, zwykle kulistego przymocowane. Za- 

 rodek prosty, z korzonkiera dolnyra, w perysperraie rai§si- 

 styra umieszczony. Sato rosliny zielne , z korzeniera 

 pospolicie trwaJyra. Lodygg raaja pojedyncz^ lub ga- 

 tezista; liscie zwykle cale, naprzeciw lub naprzeraian- 

 legte , czasem okregowe , a niekiedy tylko korzeniowe ; 

 kwiaty albo z katow lisci pojedynczo wyrastaj^, albo 

 tworza grona wiechowate lub baldaszek wierzcholkowy, 

 albo s^ okrfgowo-osadzone. 



9. WARGOWE (LABIATAE v. VERTIGILLATAE L,]. 



Skladaj^ liczn^ i bardzo naturahi^ famili^. Kielich 

 maja rurkowaty, dolny, trwafy, 5 razy wci§ty, o wci§ciach 

 juz foremnych, juz nieforemnych, czasem 5z§,bkowy, a nie- 

 kiedy na dwie wargi podzielony. Korona pod zawi§zkiem 

 umocowana, rurkowata, nieregularna, 2wargowa. Warga 

 gorna (ktorej bardzo rzadko brakuje), bywa zazwyczaj 

 sklepista, cala, lub plaska, wyci§ta albo rozczepana; dolna 

 trzyklapkowa, o klapkach nierownych, srodkowej zwykle 

 wigkszej. 



Pr§cik6w rzadko dwa, pospolicie 4, do korony przy- 

 mocowanych i pod jej gorn^ warg^, ukrytych; dwa znich 

 dluzsze sa od dwocli innych. Zawi^zek owocowy gorny 

 ze 4 klapek zlozony, zpomi§dzy ktorych wyrasta szyjka 

 szczupla, nitkowata, pojedyncza, w wierzcholku na dme 

 spiczaste blizny widelkowato-rozdzielona. Owocow (cario- 

 pses V. achenia v. ererai Mirh.) cztery suchych, Ikomor- 

 kowych, Inasiennych, okraglawych lub k^towatych (ktore 

 Linneuszza 4 ziarna nagie uwazaJ), wgi§bi kiehchaumie- 

 szczonych i do podstawy szyjki (gynobasis) przymocowa- 

 nych. Nasienie jest bezperyspermowe. Zarodek prosty, 

 o listkach plaskich i drobnym dolnym korzonku. 



Nasze tej familii rosliny wszystkie s^- ziehie, trwale 

 lub roczne. Lodygg maj§ ^kanciast^-, gat^zist^, o galgziach 



