F A M I L I E. 



105 



z platkami , lecz riieco nizej prz^rosJych ; nitki ich w go- 

 rze zawsze wolne , u dotu rozszerzone , i albo wszystkie 

 w rurk§ czyli pochewke (androphorum Mirh.) calkomtg, 

 zrosle, albo co cz§sciej sie zdarza, dziewigc z nich tworzy 

 takaz rurkg z wierzchu podluznie rozczepan^, a dziesiata 

 wolna i ponad rozczepaniem umieszczona. Dziesi^ty ten 

 precik za drug^ niby wi^zk§ Linneusz uwazal. Glowki 

 pylkowe drobne,zwyklejajowate, 2kom6rkowe. Zawi^zek 

 pojedynczy,g6rny,podtuzny, wpochewce prgcikowej ukry- 

 ty, niekiedy szyputeczkowaty. Szyjkajedna, podpewnym 

 k^tem do g6ry, tojest do zagielga zalamana, walcowata, 

 splaszczona, lub kariciasta. Blizna pojedyncza, cala, wierz- 

 cholkowa lub boczna, gladka lub wloskami porosfe. Owo- 

 cem jest strqk (legumen) suchy, bloniasty lub sk6rkowa- 

 ty, zazwyczaj podJuzny, na dwie sciany czyli tupiny po 

 dojrzeniu pgkaj^cy, w srodku lkom6rkowy, prosty lub 

 roznie skrzywiony, niekiedy drobny i z trudnoscia otwie- 

 rajacy sig. Ziarna w r6znej liczbie, do szwu g6rnego je- 

 dnym rzgdem do obudwu scian naprzemian przyczepione. 

 Czasem brzegi dolne obudwu Jupin wewn§.trz sig zaginaj^ 

 tworz^c tym sposobem podw6jn§, przegrode, na dwie ko- 

 m6rki str§,k rozdzielajac^. W takim wigc straku dwurz§- 

 dowe s§ ziarna, np. w r. Astragalus. Niekiedy sklada sie 

 z kilku dobrowolnie niepgkaj^cych, Iziarnowych cztonk6w 

 czyli staw6w, na kt6re po dojrzeniu sig rozpada (np. Co- 

 ronilla). Nasiona okr^glawe, kuliste, owalne lub nerko- 

 wate, znaczkiem (hilus) wydatnym opatrzone. Perysper- 

 mu nie ma. Listki zarodkowe wielkie, zgrubiaJe; korzonek 

 na listkach pochylony, wierzchotkiem do znaczka skiero- 

 wany. Nasze rosliny groszkowate sq, zielne , trwaJe lub 

 roczne, r6znej postaci i wielkosci; kilka tylko gatunk6w 

 jest krzewowych. Liscie maj^ naprzemianlegJe, prawie 

 zawsze skladane, cz§sto w^sem pojedynczym lub galgzi- 

 stym_ zakoriczone , w nasadzie przysadkowate. Kwiaty 

 Tora I. 14 



