F A M 1 L I E. 111 



bezsciennym si§ byc zdaje; a ze przegrodka podluzna 

 podczas dojrzewania znika, ^viec jedna tylko w nim znaj- 

 duje si§ komorka. Na powierzchni jest albo jednostajna 

 jak w rzodkwi ogrodowej (Raphanus sativus), albo po doj- 

 rzeniu w pewnych odstepach scisniona, niby paciorkowa- 

 ta, jakby ze stawow lub czJonkow uformowana, np. 

 w ogniku (Raphanus raphanistrum). Kazdy taki staw 

 stanowi niby osobna poprzeczn^ komork^, wktorej jedno 

 znajduje si§ ziarno, do gornej czgsci komorki przymoco- 

 wane. Niektorzy tak§ luszczyn§ zowi^ lomentum v. 'peri' 

 carpium lomentaceum. Luszczynka podobniez bywa cza- 

 sem bezscienna i przez zniknienie jedn§ tylko kom6rk§ 

 ijedno ziariio zawierajaca, np. r. Neslia. W ogolnosci 

 substancya takich owocow bywa po dojrzeniu zwykle kor- 

 kowata, albo twarda, prawie drzewiasta. Rosliny krzyzo- 

 we, ten gatunek owoc6wmajace,nazywaja orzeszkovMterai 

 (nucamentaceae), albo stawowatemi (lomentaceae), albo zro- 

 slosciennemi (synclistae) i t. p. Ziamo jest bezperysper- 

 mowe. Zarodek oleisty, skrzywiony, sktada sig z korzon- 

 ka walcowatego, ktory swym wierzcholkiem do znaczka 

 jest skierowany, i dwoch przeciwleglych listk6w, r6zne po- 

 tozenie wzgl^dem korzonka majacych. Gdy korzonek do 

 szpary czyli spojenia listk6w przylega, takie listki zawsze 

 s^ plaskie, i zowi^ si§ kantem jprzytulone (cotyledones ac- 

 cumbentes); gdy zas korzonek na grzbiecie ich spoczywa, 

 wtedy s^ na jplask, tojest grzhietem 'przytulone (cotyl. in- 

 cumbentes). W ostatnim razie jesli Ustki s^ plaskie, na- 

 zywaja si§ w scislejszem znaczeniu na plask przytulonemi, 

 gdy zas sa podluznie zfaWowane czyh zgi§te i zgi§ciem 

 korzonek obejmuj^ce, zowi^ si§ wpo dluz zlozone (cotyl. 

 conduphcatae), i takie bywaj^ zazwyczaj w w^erzcholku 

 cokolwiek wyci§te ; moga byc przytem szczuple , r6wno- 

 w§,zkie, shmakowato wraz z korzonkiem zwinione czyli 

 spiralne (cotyl. spirales), albo dwa razy poprzecznie zaia- 



