PENTANDRIA. 



388 



Gatunek ten fiolka, ktorego 3 glowniejsze odmiany wyliczy- 

 lismy, nader jest zmienny. W ogolnosci fodygg ma kanciastq, 

 mni6j wigcej galgzistq, rozpierzchlq; najnizsze liscie jajowo-serco- 

 wate lub okrqgtawe, wyzsze podluzne, szersze lub szczuplejsze; 

 jedne i drugie Scj t§pe, Ztjbkowano-karbowane, gladkie lub niezna- 

 cznie omszone. Przysadki roznej wielkosci, zawsze lirowato-pie- 

 rzasto-sieczne, tojest na poprzeczne wcigcia nieregularnie podzielo- 

 ne: wcigcie wierzcholkowe wigksze, tgpe, zwykle karbowane. Kwia- 

 ty dtuzej lub krocej szyputkowe, odznaczajcj si§ blizntj sloikowa- 

 ta, nie zas haczykowato-zakrzywion^, jak pospolicie w innych by- 

 wa gatunkach. 



Pierwsza odmiana, tojest ogrodowa , na poltory stopy niekiedy 

 wysoka, gtadka, miewa lodygg prosto-stojgcq; kwiaty wielkie i pi§- 

 kne, ktorych platki koronowe, blizko dwa razy od kielicha dluzsze, 

 rozmaitego bywaj^ koloru: najpospoliciej dwa wyzsze sq jednostaj- 

 nie purpurowo-fioletowe, z polyskiem axamitnym, boczne biato-zot- 

 tawe, liniami ciemniejszemi oznaczone; dolny zotty, podobnez linie 

 majcjcy; niekiedy wszystkie sq bialawe lub zoltawe. Odmiana ta 

 znajoma jest w ogrodach pod nazwiskiem bratkow, braciszkow, 

 brat z siostr^, i t. p. 



Druga, do poprzedzajqc6j podobna, przytrafia si§ dosc cz§sto 

 w gajach, zaroslach, migdzy warzywem. -Lodyg? takze miewa pro- 

 sto-stojcjcq i wysok^, niekiedy prawie pojedynczq; przysadki delika- 

 tnie omszone , wielkie, a mianowicie gorne ich wcigcie szerokie. 

 Kwiaty dtugo - szypulkowe , z koloru do ogrodowych podobne, 

 lecz mniejsze i nigdy tak pigknej axamitnej barwy, jak tamte, nie 

 majq. Gorne piatki czgsto s^ calkowicie blgkitno-fioletowe, boczne 

 jednostajnie zolte lub smug^ fioletowq obwiedzione, najnizszy zol- 

 ty; wszystkie liniami ciemniejszemi raniej wigcej w nasadzie ozdo- 

 bione. 



Trzecia nakoniec odmiana jest polna, bardzo pospolita na polach 

 mi§dzy zbozem, odtogach, w zaroslach, czasem na lcikach suchych, 

 okolo drog, nawet na szczerych piaskach. Dorasta okolo polstopy 

 wysokosci. <Lodygi miewa ga^gziste, rozpierzchle, proste lub na 

 ziemi mniej wi§cej rozpostarte, gladkie lub omszone. Liscie ko- 

 rzeniowe okr^glawe, niekiedy bardzo drobne. Kwiaty mate, a pla- 

 tki koronowe prawie kielichowi rowne: wszystkie biato-zoltawe, 

 zylkami ciemniejszemi wewn^trz oznaczone; dwa wyzsze bywaja 

 czasem bl§kitno-fioIetowe, ciemniejsze lub bledsze. Ostroga pro- 



