PENTANDRIA. 441 



jajowate, t§pe, cate, z obudwu stron gladkie, nieco Isniqce, iylaste, 

 trochg mi§siste, na brzegu falisto-wyginane; todygowe mniejsze, 

 prawie-romboidalne lub podluzne, mniej wigcej spiczaste , zresztq 

 tamtym podobne, najwyzsze szczuplejsze, lancetowate. Kwiaty dro- 

 bne, zielonawe, bezszypuJkowe, wyrastaj^ dosc g§sto na wierzchol- 

 ku todygi i gal§zi, tworzQC niby dtugie ktosy. W nasadzie kwiatow 

 znajduj^ sig lancetowate, spiczaste, od kwiatow dluzsze przysadki; 

 dolne z nich sq wigksze, wyzsze coraz mniejsze. Dzialy kielicha po- 

 dtuzne, w nasadzie szczuplejsze, t§pe, zielonawe. Glowki pylkowe 

 zotte. Biizn zwykle 3 malehkich, jajowatych, bezszyjkowych. Owo- 

 ce kahciaste, kamykowate,kieIichem okryte i z nim zroste , po dwa 

 lub wigcej spojone. Pod wzglgdem korzenia, rozmaite s^} odmiany 

 burakow. W ogolnosci dzielci je na dwa gtowniejsze podgatunki. 

 Do pierwszego nalez^ tak zwane u nas Szwajcarshie buraki (Poi- 

 ree, Mangold), albo bocwina, maj^ce korzeh walcowaty, twardy, 

 bialy, zottawy lub czerwony, liscie obszerne, biatemi zytkami prze- 

 roste. Uzywajq sig one w niektorych krajach na pokarm dla ludzi 

 ibydlqt, a mianowicie zylki ich czyli zeberka i ogonki lisciowe 

 smaczn^ daj^ jarzyn?. Drugi podgatunek, czyli buraki wla^ciwe 

 albo cwikta (Betterave), odznaczasig lisciem mniejszym, zwykle czer- 

 wono-zylastym, a nadewszystko korzeniem wielkim, migsistym, 

 ostrokr^gowym lub rzepowatym, czerwonym, zoltawym, lub bia- 

 tym. Korzeh ten nietylko zdrowego dostarcza pokarmu, lecz z je- 

 go soku stodkiego znacznq ilosc cukru, zupetnie Indyjskiemu podo- 

 bnego, otrzymywac mozna. Odmiany majqce korzeh w srodku zot- 

 tawy lub biaty, szczegolniej do tego maj^ byc przydatne. (0 upra- 

 wie burakow: Izys z r. 1821 V. 391, z r-. 1823 III. 512. Piast III, 

 5. Pami§t. rolnicz.-techn. XV. 38. Ogrody loarzyw. Reichart 187. 

 Kurowski, Tygod. rolniczo-technologicz. z r. 1836 Nr. 1 1 i nast^p. 

 z r. 1838 Nr. 9 i nast^p. Ogrodnictwo Zigry I. 28. Kluk, Dykc. 

 rosUn,l. 68. Strumitto, Ogr.polnoc.wydan. 3, 1. 165. Oczapowski, 

 Poczqt. Gospodar. BUrgeraU. 173. Tenze, Gospodar. Wiejsk. 

 VI. 11. Schuch, Hodowanie burakdw w otwartSm pohc i t. d. Betza, 

 o wyrabianiu cukru z burakow. Warsz. IS31]. 



123. SALSOLA. SODNIK. 



Kielich 51istkowy, trvvaJy, o listkach po okwitnieniu przy- 

 rostkiem suchym,b}onkowatym,rozmaitego ksztaltu opatrzo- 

 Toml. 56 



