15 HzsrpreERIDvM NORIMBERGENSIVM. 
Ne quid dicam de eo , aditusad fingulas arbores interclufo, nos impediri, 
quominus curam iis debitam geramus, noxiaque avertamus, — Accedit et il- 
lud , multos in hibernaculis demum fructus ad maturitatem pervenire , qui 
maximam ingredientibus voluptatem praebent; nifi quidem fpatium angufílius 
tranfitum denegaverit. 
Ne autem , aedificio hoc optime licet firmato ac communito , algor ve- 
hementius urgens arbores nihilominus laedat, commodum imo necefle erit, 
unam , binas pluresve fornaces ; pro loci capacitate et amplitudine, parietibus 
ita aptare, ut frigidiorem aérem usque quaque calor immiffus temperet , ne 
hinc ille tepidior , illinc nimium gelidus, fruges fruticesque fimul perurat pe- 
rimatque. Nectamen requiritur, ut, fimulatque in area domicilium fuerit 
exflructum , focus illico fuccendatur, fi videlicet frigus nondum fit adflrictius; 
fed potius feneflrae in meridionali latere interdiu , ubi diei fereni apricitas invi- 
taverit , paululum recludantur ad aérem amoeniorem transmittendum, Eae ta- 
men, vergente nonnihil fole, mox iterum funt occludendae. : 
Certum flatuitur tempus, quo igne foci modico primum fünt calefaciendi, 
quando terra algere incipit. — Aliis haec experientia placet, ut rigefcente leviter 
five congelata nonnihil in ipo hibernaculo aqua, (quam eapropter in vafculo 
quodam diligenter aflervant ,) ignem in foco illico fuccendant: quem tamen, 
fi me audire velint, citius accendi parerat, — Majori vero circumfípectione 
hic utendum , quam quae in domicilii conclavibus calefaciendis vulgo adhibe- 
tur. lllud enim Hebeidipi domicilium leviter tantum intepeícat , nelae- 
tiora germina intempeflive fubnafcantur; acrius tamen faevientis gelu efficacia 
declinetur. Videat itaque is, qui felices ejusmodi hortos roffidet;ne colonus vel 
familia; cui eam calefaciendae porticus curam demandavit,feenius fuo fungatur 
officio, Gelu enim vehementius ingruente, accenfus iterum iterumque ignis 
in fornace excandefcat ; necerecít, ut novo ille pabulo continue alatur, 
quia nimios calores aeque ac algores reformidant iflae arbores. |. Frequenter 
autem fieri folet , ut hortulani, quo in utramque dormire aurem poffint fecu- 
ri, nec vel media nocte vel horis antelucanis fureere e lecto debeant , alimenta 
igni copiofiora addant, ]ta enim fperant fore , ut calorem diutius foveat po- 
marii porticus : nec animo fecum reputant, quantum inde damni in dominum 
redundet , dum et arbores et poma fuccus nutritius deficit, ficque utraque 
arentia pereunt. Quandoquidem vero nocte ut plurimum intempefta frigus in- 
gravefcit , et contra tepor in pomario evanefcere incipit; furgendum eft hortu- 
lano diligenti, frigorique remedium quaerendum, Denique ut aéris mutationes. 
exactius nofcat atque dignofcat , eundemque in pomarii conclavi rite teme 
perare valeat ; thermometron eo hibernaculi loco ftatuendum, quo folis radii 
non penetrant, ut Mercurius vel liquorafcendens , aut defcendens , quoto gra- 
du gelu fit intenfum vel remiífum , iudicet. : : ES 4 
Thermometra parandi rationem ; variaque eorundem genera exhibue- . 
runt clariffimus quondam Noricorum Archimedes , Ioannes Chriftophorus 
Sturmius in Collegio Experimentali (ive Curiofo: item Chauvinus in Lexico 
Philofophico ; et Anonymus in Tractatu peculiari de hoc argumento tum Gal- 
lica tum Germanica lingua edito 5 qui, cui volupe; videri et confuli pote- 
jam 
