24. HrsrzRiDvM NORIMBERGENSIVM 
(ud IP egcsdsih 
De Terra , plantationi malorum citrearum 
et aurantiarum apta. 
x Vamvis negandum non fit, et Helmontii experimentum, 
capite praecedente relatum, fatis fuperque evincat, ab aqua 
maxime plantasarboresqueincrementa capere; non tamen id- 
circo aquae foli iflaomnia accepta funt referenda, Terrae etiam 
fuae partes, fuaqueutilitas tribuendae. Haec enim omnium 
mater ideo dicta veteribus, quod omnia nutriat, nifi humo- 
res imbiberet, et ad radicum fibras fenfim leniterque diffunde- 
ret; nifi fuoillos finu reciperet, eosdemque fummisramorum 
cacuminibus dispenfando erecta haec fervaret ; et radices certe 
putredo mox vitiaret, et fuperbum horum decus facile fubverteret, | Vt vero non 
omnem aquam his rigandi ufibus aptam comperimus; ita aliae arbufculae aliud folum 
amanti haeuliginofumet argillofum; iflaeficcum etarenofum; illae ex binistempe- 
ratum et medium quafi inter utrumque. , Nemini itaque mirum videri debet , arbu- 
fculas e peregrino ad nos folo perlatas, humique noflrae depactas , raro admodum ra- 
dices agere et germinare 5 utplurimum enim emoriuntur, aut certe modicos tantum 
fructus proferunt, modiceque fertiles fpem commodi aut lucri vehementer fallunt. Ita 
nimirum eft, non omnis fertomniatelluss etin agro fatis pingui tenuis minusque larg; 
interdumavenaefl, atque meífis nimium macilenta. Equidem ifítac felicitate gaudere 
Galliam, eamque feraciffimam rerum omnium effe vult Renatus Ra 
ceteroquin negare potefl, fuas cuique regioni efTe divitias peculiares. 
| uanquam multo geuerofos palmite colles 
inprimis longo tollat Burgundia tractu; 
quauquam pomiferis laetetur Neuffria campis, 
Belfra frumentis fft opima, Bigerra metallis , 
Benbaraus uemorofa , racemiferique Tricaffes , 
anutritor pecorum Biturix Acoernus equorum : 
Efl tamen omaue folum Francae telluris alendi 
bortorum arboribus , rurique infezne colendo. 
Negareitidem nonpotuit, cum fübinitium operis aptam horto parando tellurem effe 
quaerendam praecipiat,opus eflet diligensaericolanofcat cultus habitusquelocorum; 
etfi haec glareofa fuerintac flerilia , jugi eadem ftudio et arte indefeffa fecundare cal- 
leat; qua laude noflri coloni;illas agri Norici partes, quas ab allii ceparumque proventu, 
pae Stnobfaucs £anb/ fivea planitie et jucundo oculis profpectu Der €ttg in £amnb vo- 
camus, incolentes, praeter ceteros funt confpicui. Ager fabulofus eft ; fedarteita excul- 
tus , ut fructusvarii generis ferat et copiofos et laetos, certantes cum iis, quos pinguior 
in regionibus vicinis gleba produxit, aluitque, Multo'fna gis vero ab hortulano perito 
requiritur, ut; quibusfe terris plantanda educandaque planta, e folo peregrino hofpes, 
praecipue citrus et malusdurantia, indulgeat , quove folo fit contenta, quo non? ex- 
acte dijudicet. — Cumque faepius eveniat, utterra , e qua in noftrum pomarium arbu- 
Ícula eft transferenda, longe fit diverfiffima ab ea, quam nos colimus; neceffeeft, ut 
hanc pro illius ufu mitigareidem fciat ac temperare. ; 
pinus : nontamen 
Naturam 
