26 HrzsprrERIpvM NORIMBERGENSIVM 
bibit, quanta fufficit arboribus alendis. At noftris his rcgionibus, quibus et caelum 
et terra per hiemem claufa, gratuita iflaimpraegnatioceflat, Alia itaque via efl ten- 
tanda. | Quod vero ad primum attinet, Sapientiffimi inde Creatoris providentia iure 
merito eft aenofcenda, fummisque laudibus celebranda. Is quippeadeo fcite pruden- 
terque etiam hacin parte omnia ordinavit, utfoliorum veflisquaarboresfingillis annis 
ornat, auctumno defluens, et hieme putrefcens, ipfas foveat, terram iisdem circum- 
iectam faturet, fructibusque incrementa novis det praebeatque. — Sufficeret quidem 
hoc ipfum etfativis hortorum hofpitibus: at quoniam area femper comta magis ar- 
ridet, a foliorum ea defluviis indies purgatur , ficque arboribus nutrimentum dene- 
eatur, Hoc itaque farcire debet laetamen, quo folum tenue ac macilentum habeat, 
quod plantis tribuere, unde fe fatiare; frugumque augmenta et copiofiora et fuaviora 
. provocare poffit. * 
Parcum frugum proventum vulgo adícribunt arborum vacationi et quieti; eas 
enim fleriles communiter perhibent ceíTare, ne jugi partu enecentur. — Hanc vulei 
fabulam iam quidem nec affirmare nec refellere in animo efl: illorum interim fen- 
' tentiae fübfcribo, qui eam potius flerilitatem colonorum negligentiae et culturae in- 
termiffae ut plurimum tribuendam effe confirmant, | Debitum flatis temporibus lae- 
tamen non adhibent, putationem omnemque curam peflIimi omittunt , arborum, 
(quod mihi huius farinae homo fateri non erubuit;) ratio ut habeatur, adfe nihil per- 
tinere exiflimantes, fibique fuflicere, fi folum recte diligenterque colatur. Nonita- 
que mirandum,fi arbufla, vix perfunctorie culta, laffentur et flerilefcant, vel , ut dici 
folet, fructus emittere cel(lent. 
Bquidemnon negaverim, arboresnoníingulisannis fructus facere; fed longe di- 
verfi(lima fubeft ratio. Nunc enim ptuina ires confidit et gemmas abolet; nunc 
varii generis infecta , ut erucae, infectantur; nunc rubigo aut urens caeli faciesadu- 
rt: Quamvis pleraque haec coloni diligentia mala tempeflive averti; fedula poma- 
rii cura cunctis mederi, ficque horti hortorumque inquilinisplurimum conciliari pof- 
Íc oratiae fertilitatisque, dubitandum plane non fit. In primis vero tum, cum poft 
|. aliquot annorum eorumque fertilium fpatium, terra videlicet emaciatainfirmataque, 
arbori fagina deefl, omnino curandum eft, ut nova folo addatur, fuoque tempore il- 
lud laetamine vel alia ratione, uti fupra dictum efl reficiatur.. Hospites praefertim, ex 
pingui arvo noftrum in folum arenofum translatae , fanc fibi curam pofcunt,  Pin- 
guedinem enim femper amant; quam cum ex flerili arena haurire nequeant , ea pro- 
fecto poft unum alterumque annum aliunde iterum ingerenda. Deprehendet autem 
quilibet, malos aurantias ex laetaminis defectu pofl tertium quartumve annum rario- 
res ferre flores : qui ftatim copiofiores iterum proveniunt;ubi fimo eae ovillo, et qui- 
dem temporis longinquitate mucido , faturatae fuerint. 
Cum igitur maximam culturae partem abfolvat lactificatio 3 ipfum neceffario 
folum eiusdemque pingue, certo quodam experimento eft explorandum , quatenus 
arboribus ferendis aptum fit? Experimentum hoc eflo: Fiat fcrobs, terraque foffilis 
alicubi ad tempus coacervata , deinde iterum in eundem revocetur. Hanc ubi fcrobs 
ille non amplius omnem ceperit, bonam, praepinguem, aéreque impraegnatam, iu- 
dicaveris: fterilem vero et ab aere exficcatam, adeoque ufibus noftris ineptam , iure 
optimo dixeris, quae reducta fcrobem non ad fummum usque marginem complet, 
utpote multo nunc quam antea compreflior. Denique (i terra ita adaequet fcrobem, 
ex quo illa ell egefta, ut neque redundet illius quidpiam, neque huius capacitas ma- 
ior fit quam pro terrae quantitate; ea habetur optima, malisque Hefperidum inferen- 
dis quam maxime accommoda; utpote inter pinguem et macilentam media. 
Poteft 
