30 HzsrzRiDvM NORIMBERGENSIVM 
Cui PPFCL FL 
Víum Iguis, et nonnullas de fuccendendo foco 
obfervationes tradens. 
xSasr On veteres folum, de quibus Graecia olim eloriabatur, Na- - 
P) turae Interpretes aftrorumque periti , fed quos parentum 
avorumque noflrorum vidit aetas , in eo fere omnes con- 
fentiunt, folis igneum effe corpus, quod rescreatas omnes, 
terram praecipue , illuflret atque foveat. — Cauffam affe- 
runt folis figuram; tuborum quippe opticorum et tcle- 
Ícopiorum auxilio maiorum is confpectus , corpus oflentat 
gibbofum et inaequale, partibus conftans folidis fluidisque 
quam plurimis: quarum hae cupri aerisve liquefacti, vel 
potius Oceani ieniti ; aeftibus ienivomis undantis, fliammarumque fulgurantium 
copiam inter ingentes picei fumi nubes eiicientis , Ípeciem aemulantur: illae vero, 
folidae puta partes, hinc inde difperfas in aequore infulas tnontesque ignivomosre- 
ferunt, Vtíolem ignem effe crederent, adducebantur viribus et effectibus , quos 
lucido huic corpori cum igne noftro elementari communes confpiciebant : | facile 
incendit, liena aliamve materiam nunc prorfus abolet, et in cineres redigit; nunc 
infigniter immutat , eiusdem praefertim radiis in quoddam centrum ope fpeculi 
cauítici collectis; Adducebantur illius vi calefaciendi, qua omnia alit, reficit, ma- 
turat, confervat; cum e contrario cuncta langueant; ubi a vertice noftro deflectens 
radios ex obliquo minus copiofos, et quafi e longinquo interram demittat. Maxi- 
mo id noflro dolore loquuntur plantae, fub caelo fervidiore natae, et a nobis hofpi- 
tio exceptae , praecipue vero aurantiae, citreae fimilesque arbores, quibus calor folis; 
etiam cum altiffimam caeli viam aeflivi tempore folítitii tenet nunquam nimius efl, 
ita ut fatifcerent aellu aut debilitarentur: imo potius quo fervidiores funt foles; eo 
magis reficiuhtur, eoqueperfectius excoctos iucundioresque fructus fundunt. . Iam 
vero quamvis ignis nofler elementaris ,quae quorundam eft opinio, ex illo Solis ocea- 
no emanaverit; longetamenrationetum indolis, tum virium eo cíl inferior et ieno» 
bilior. ^ Flammas equidem clare micantes fpargit, denfas picéasque fumi fpiflioris 
nubes evomit, corpora quaelibet diflolvit, comminuit, confümit, plurimoque in- 
fuper humanum genus lucis calorisque commodo impertit: at foli eiusque effica- 
ci(fimis haec omnia viribus comparata, vix alicuius funt momenti. — Quid enim 
fcintilla ad incendium horrendum? quid arenula ad ingentia montium iuga? quid - 
minuta aquae euttula ad vaftiffimum et inexhauftum mare? — Sed ignis nofler folis 
proportione vel millies millenis vicibus impotentior eff habendus. ^ Mirum itaque 
non efl, fi, quantum folare fidus fuo plantas aeftu arboresque fovet ac reficit, tan- 
tum illis periculi ab igne terreno immineat, ^ Vere igitur de fole Anaxagoras ad 
Lechinium fcribens pronunciat; folem effe plantarum parentem, terram matrem. 
Ejus fi unus perpetuo efle tenor, et aequalis caeli flatus, non abfurdum fuerit ufu ve- 
nire; quod Empedocles dicit: 
Perpetua foliis et toto fructibus Anno 
ubertate vigent, 
femperque plantarum natura valentiffima effet, et aequaliter conflanterque fe habe- 
ret, Neque Hefperides tanto impendio apud nos alerentur, quarum fole depreflo 
refo- 
