e 
72 HrzsPERIDvM NORIMBERGENSIVM 
peregrinas noftros in hortos plantas transplantare , ibidemque colere ac propagare 
didicimus. 
Colonus itaque ne fit vel ingenio flupidus , velin labore murcidus ac 
fce nis. Terrae varia difcrimina nofcat, ieiunamque exilem et macram laetamine 
aliave ratione utiliter inebriare calleat : praecipue autem ne ignoret plantarum indo- 
lem ac proprietates, ut in eam, quam illae humum adamant, deponat. Anni quo- 
que rationem habeat, quo fuo quamque tempore vel ferat vel plantet vel transferat. 
Sciat item, num planta translata fructus ferat fuaviores, maiores, perfectiores, 
ànminus? Quis naturae inter illas confenfus , quis diflenfus; quae amicitia, quae 
inimicitia vigeat; quas in horto vel vicinas coniungat, velab invicem disgreget ? 
Seminis quoque maturi notas, itemqtie fationis opportunitatem, perfpectas habeat; ne 
' bulbos terrae citius aut committat, auteripiat. lllarum porro plantarum notitiam 
habeat, quae hieme innoxie perdurant, Cumque fruticum herbarumque aliae 
àpricitate gaudeant, aliae in umbra libentius delitefcant, utin fuam quaeque pla- 
gam fpectet, cutam aget. ^ Peritus fit non plantationis folum ac tralationis; — fed 
€t inoculationis , ablactationis omniumque propagationis generum; neque in ullo 
labore , quo res hortenfis iuvari poifit, inexercitatus: rite etiam fingulis eum anni 
menfibus dispenfet, ne vel citius vel ferius opus perficiatur, — Arbufculas ubere po- 
morum proventu feraces pedamento tempeflive fulciat , ne dulce hoc onus mole: 
ftum illis fit ramisque periculofum : fuo quoque tempore hoc eas levet, fpera- 
tumque laboris praemium metat. — Denique commodum erit, fi ex ventorum 
varietate de tempeflate futura coniicere , et ex fignorum caelcflium pofitu , con- 
ftellationem vocant , (cuius rationes quadantenus teneat) fationis tempora determi- 
nare valeat. ves | ! 
Porro in hortulano requiro, ut catus fit , cautus atque providens, quo in cauf- 
fas plantae feminisve, cuius characteres ipfi notiffimi fint , forte deperditi inquirat, 
et fi quid peccatum fuerit, id anno infequenti emendet. ^ Amplius rem quamlibet 
fi non depingat, primis tamen lineis accurate defcribat , quo Florae dicatas areas 
buxo aliave ratione partiatur atque exornet, ut varias illae formas, non inelegantes li- 
teras fibi invicem innexas, aut domini infignia referant , vel etiam fpectandum exhi- 
beant horologium Sciothericon$ cuius conficiendi rationem füb finem huius operis 
docebo. | Denique nec ab re erit , fi Geometria, terrae dimetiendae arte, fuerit 
imbutus, quippe a qua id commodi habebit, ut non areas tantum decore ordinet, fed 
integros hortos ordine et ex arte cultiffimos defcribere ac inflruere, portas item et 
arcus, xyfta, inambulationes vel fubdiales vel tectas , aedificare easdemque fingulas 
arboribus fructibusque veflire poffit. ! 
.. Praeterea nec pigeat hortulanum fedulum, fitientes plantas tempeflive irrorare, 
arbores et topiaria attondere , ne operis eleganter defcripti facies deformetur ; am- 
bulacra hypaethra purgare , indefeflamque tum arborum tum plantarum omnium 
curam gerere, ne muíco turpi fqualeant, neinfecta inhaereant, et ut loliis eas vi- 
tiantibus careant. Si aliquod vitium contrahunt, et corticem et radices curate lu- 
ftret, nullum remedium, quo laborantibus medicina fieri qüeat , intentatum relin- 
quat;.omniafuntexperiunda, Plantas vaforum hofpitio exceptas caelo tempeflive 
fubtrahat iterumque exponat et oflendat : easdem una cum illis, quae in ipfo He- 
fperidum pomario defixae hibernant, fedulo curet, ignis faciendi, aérisque per fpi- 
racula interdum admittendi , noctu diuque modum ac rationem habeat , ilius de- 
nique aedificii exftruendi deflruendique ordinem ac tempus fervare nofcat. | 
i : Harum 
