Lisar Ll Caprvr XVI 73 
Harum rerum omnium longeque plurium gnarum requirimus hortulanum :ne- 
que quenquam hoc fibi prius vindicare nomen volumus. Nemo enim horti pos- 
Íeílor horti delicias , maxime fi raritate commendabiles fuerint , periculo exponi 
cupit, ut, dum indoctus eiusmodi agricola experimenta capit, illarum is fimul 
atque fumtuum jacturam faciat. — Nec placet colonus fuo ingenio citra infli- 
tutionem doctus. Huius itaque artis cognitionem ab alio rei hortenfis experto ma- 
gillro hauferit, oportet ; ea f1 haud leviter fuerit imbutus, regiones adeat fub pere- 
erino fole tepentes, tum ut varia arborum ibidem naícentium genera ; earundem- 
que naturam ac culturam , pn , tum ut Magnatum viridaria luflret. | Omni 
autem ratione, quantum poteít , enitatur, ut in eorum, qui viridariis hisce funt prae- 
fecti cuflodes,amicitiam fe infinuet,quo in ea admiffus,quae alibi addidicit,feliciter exfe- 
quens viam fibi praeparet , ut ipfe aliquando Proceribus cognitus gratusque horto 
. cultiffimo praeficiatur. [am vero quis negabit, non omnes, qui citharam habent, 
effe citharoedos , neque philofophos barbam promiffàm ac vellem talarem facere; 
neque Ifiacos veftes lineas aut rafuram ; Non itaque hortulani nomen omnes me- 
rentur, qui eo fuperbiunt. Licet enini non pauci, qui cinaram celebratamque bras- 
ficae capitatae, quam a forma caleaziaim noftri vocant , fpeciem ferere ; Leucoium 
flore multiplici rosmarinumque coronarium colere norunt, qui infuper fuis in lior- 
tis fex feptemve anarantias alunt , quarum tamen pars tertia ipforum culpa in hiber- 
naculo perit, licet; inquam , horum non pauci peritiffimorum hortulanorum 
titulum affectent, tantum tamen abefl, ut eo iure condecorentur , ut potius vix pri» - 
mas in agreflium five agricolarum ordine tueantur. : Sunt tamen et nonnulli inter 
utrosque fere medii , qui cum hortulanorum fodalitati non fint adícripti ; agricolis 
tamen noflris peritiores funt, opificium , quod edocti funt a magiílro, una cum hor- 
ticultura exercentes, Hos non omnino repudiaverim , cumrutilem interdum ope- 
ram nobis navent. Verendum tamen femper eft, id quod et crebro evenire folet, 
ne opificio potius quam viridarii cultura quaeftum quaerant , planeque hanc negli- 
gant; ita ut filvefcat illud, plantaeque noxam contrahant. Similem negligentiam et 
ab iftis metuimus ; quibus praeter viridarium agrum mercede affignatum conferere 
licitum eft. / | " 
Incidit hic quaeflio, Vtrum hortulanum flipendio conducere , an pomarium illi 
ablocare praeflet ? Non dubium efl, quin plantarum rariorum et viridarii artificiofe 
parati, ni huius ornamenta deformari velimus , cura hortulano mercenario rectius 
demandetur, Ea autem merces, dulci enim labor mercede ,. eft conflituenda , qua fe 
fuosque honefte alere poffit. . Quod fi locetur, colonus neglecto decore id unice 
aget, ut, praeter pactam pro agro mercedem domino folvendam , multum lucre- 
tur , quaeftumque fibi faciat , parum curans; quid intereat , cum plantae non fibi, 
fed domino pereant. Sin hortus ruílicus efl, non ad voluptatem, fed ad utilitatem 
comparatus , aliter fortaffe pronunciandum et locatio praeferenda foret. Quidquid 
vero huius fit aut fiat; crebras olitoris mutationes haud innoxie fieri cenfeo , cum 
fuo quisque fenfu abundans plantas diverfimode colat, non fine illarum incom. 
modo; quod ipía frequenter mors confequitur. Magno itaque commodo fuo horti 
herbarumque ac fruticum rariorum pofleffor culturam earundem ipfe fciet, cuncta- 
- que fedulo infpiciet , quo , quae difplicent , prudenter corrigenda moneat, Si ita 
hortulanum ex artis et naturae reoulis edocerenon gravatur , pudentem atque obfe- 
quentem femper habebit ; qui fua alias obflinate defendere non raro fategiffet , qui 
imperitiffimorum alias mos efle folet, Proinde fi fidelitate, diligentia fagacitateque 
| K eximi- 
