i6  Hzsrrs. Nonius. Lis. Hl. C Av. XXVI. 
"lud in maiusexcrefcentes nunc deiiciunt,nunc ad maturitatem usque fervant. Matu.. 
rationem fesqui anno fere , uti reliqua id genus poma ,'adeoque alterius poft eermi. 
nationem anni menfe novembri vel decembri conficiunt. — Maturus bon fatura- 
to tinctus eíl, cortice involutus craffo, odoris, uti dictum, amoeniffimi, — Praeflan. 
tiffimas eius partes arte diflolvere, et parare inde eflentias, quas vocant, optimas Ita- 
li norunt; quas hinc inde caro pretio divendunt. — Medulla ex flramineo albican;-, 
erato acore imbuta, — Poft diuturnam huius arboris culturam, in ligneis illam vafis 
rectius collocari quam in viridario ipfo obfervavi, ita ut floribusfructibusque niteret 
copiofioribus: neque eius prolixitas aut maior coronae amplitudo quidquam offi- 
ciebat. — Accidebat quidem , ut in aream depactae non pauciores oflenderentfruges 
tenellas; maior tamen earum fpes vel hieme vel vere adolefcente infuícata, putre- 
dineque corrupta decidebat; cum vafculorum hofpites potiorem pomorum partem 
ad maturitatem perferrent. Rationem huius rei invenifle mihi videor in eo, quod 
priores illis in pomario partes , easque feneftrarum aperturis propiores, dedi, quo car- 
ceri quoque inclufae calore folis vitrum permeantis incalefcerent. Ab a£re enimqui 
diebus ferenis vernoque tepore amabilibus admitti folet, urente et impuro tum ma- 
los tum mala vitium capere, et haec praecipue aduri atque cineraceo colore deturpari 
aperte fenfi. — Vnde confultius omnino efl, citreas removeri a pomarii aperturis hi- 
bernis uti paulo ante capite XXIIII huius partis mentio iam eft facta. — Vtriusque 
generis pomo Arethufa aliquot ante annos me ditaverat;quod hic fubiunctum aerique 
incifum cernis: eadem dein, arboribus robur et incrementa a(lumentibus,anno 170g 
aliam mihi meílem largita eft; cuius pomum hic unicum itidem in icone confpicien- 
dumrepraefento. CIET 
Vnum hic addendum, de nomine videlicet huius pomi inter hortulanos tam 
Italos quam alios non convenire. Benaci accolis aliisque Limoz Bergamotta eit, co 
quod cortex medullaeque color, et acrimonia Limoni haud abfimiis. — Italorum 
vero alii itemque Belgae Awrantium Bergamotta nuncupant, moti figura folii, quod 
corde inferiusarticulatum eflet florum eximio candore; utrumque vero aurantiis alias 
peculiareeft: denique et. poma obroturida, qualia et anerantia efle folent, miferunt. 
Vtrorumque rationibus expenfis, convenientius tamen effe iudico; Limonis quam 
Aurantii nomine pomum hoc infignire, co quod a piro cognomine defignari vulgo 
perhibent: adhaec fructuum huius arboris plurimi; piri formam aemulantur. Non 
negaverim equidem , harum fubindefrugum figuram variare, et quandoque rotun- - 
dam effe uti ipfe diverfis temporibus vidi in arboribus in area plantatis maioribus 
mallem tamen , fi quid mutandum, fimplici Bergamottae nomineinfignire. ^ Ne- 
que R. P. Mandirolae iudicium improbandum, in Hortulanorum libro manuali fcii- 
bentis: Lumiam piro Bergamottae fimilem effe: — cum et haec utriusque 
naturam et indolem participare | 
videatur. 
2 e 
9 
CAPPT XXVIL 
