| 180 Hisprrzz, Nonius. Li rs. HIT, Cap, IT, 
—— € Ó— 
CAPFT II. 
Mali aneranai Vtilitas. 
Irtutes huius pomi dum enarrare inflituo ; paucis res expe- 
diri poffet, fi dicerem , etin cibis et in medicina eundem 
| fere aureorum malorum elfe ufum , quem citreis limoni- 
busque adícripfi; ^ Apponuntur enim menfis te(lellatim 
fecata cum atlàtis aeque ac coctis carnibus , aliisque ob- 
foniis ; adduntur pifcibus, et in embammate ac eduliis va- 
)iW . riisinferuntur. Cortex melle faccharoque maceratus pro 
condimento eft Italis aliisque, itemque pro acetario : ne 
quid dicam de eo, quod pulpa fubtracta cortex quibusvis 
gulae deliciis infarciatur. | Parat quoque ex illis feplafiarius aquas eximii odoris , es- 
fentias aliaque morborum vim vel retardantia vel infringentia medicamenta. Sed 
pauca quaedam alia ex auctoribus afferre placet probatiflimis : praecipue ex Vlyffe 
Aldrovando, cuius Viri fumma apud quosvis eft auctoritas. Poma haec, utpote mi- 
nus acida, prae ceteris efui funt, feralique lectulo affixis citra noxam cruda exhiben- 
tur , cum eorum efu multos recepiíle fpiritus conftet : Ea enim et praecipue dulcia, 
convenientiora funt cibis, et medicas fuas virtutes lenius exferunt. in quem fenfum 
Georgius Pictorius hoc diftichon protulit: | 
Omnibus ecce Nerantia funt gvatiffima odore , 
.. dulcia confortant, pectoribusque [accent, dic 
Suadent tamen optimi quique , ut facchari prius conditura, acor qualiscunque 
corrigatur. . Huc facit Platipae fcitum , quod de malis Medicis generatim , 
tum figillatim de. Nerantiis tulit ; Ícribens : Affiset calidis obfopiis adhibentur 
omni tempore ( Mala Medica, ) aeflate tamen praecipue , quia bilem reprimunt , 
fiim exflinguunt , et defiderium edendi inducunt. — Multis aegritudinibus 
citrea vis medetur 5 namet praegnantes mulieres a naufea vindicant , et 
trita in potione vini data lieni, et querelis corporis medentur. Sunt, qui citrum 
teffellatim concifum ex fale, oleo et aceto comedant, De malis citreis vel medicis, 
quae vulgo Narantia vocamus , eadem fere dici poffunt; verum quia quaedam dul- 
cia, quaedam acida funt, vefcendi ratio ex fuperioribus praeceptis repetatur. Dulcia 
ante cibum quovis tempore fumta flomacho conveniunt ,' nec non acida, fi faccha- 
ro fuerint remollita, quod fit fublato corio detractisque membranulis. — Haec Pla- 
tina Bene dulcia a reliquis diflinxit : nam ced e acidi vel dulcis vel mixti 
ratione vires obtinent diverfas , pro qualitatis fuae ratione ; ut dulciora ceteris ma* 
gis calefaciant, alia magis vel minusrefrigerant , prout magis ad dulcedinem acce- 
dunt. Quocirca febricitantibus ad fitim extinguendam, optime exhibentur acida, vel 
mixti faporis, quorum etiam fuccus, prointinctu fuaviflimo paffim in deliciis. Por- 
ro Aurea mala id praecipue habent, ut fint alexipharmaca, antifebrilia atque pelli 
fuga. Si decocto pomorum Aureorum fimplici et citreorum colluatur os, gravco- 
lentiam illud arcet. Multo magis autem intus affumtum, et fubflantia eius devora- 
ta fpiritus fanguineos purificare et imputridos confervare poterit. Denique fubiun- 
gere hic placet Baptiflae Fierac carmina, quorum primum , a nonnemine Deodato 
adícriptum, citri vires praedicat: | Medicá 
| 
