194 Hesrzs. Nonius. Lis. IIT Cap. XIIIL.-- 
] 2 dei 
iucundeque vefca, qua lapfae decumbentium vires non infrequenter reficimus ac re. 
flituimus. | Eadem poma, in Ligurum agro culta, et magnitudine, et fuavitate prio. 
ribus multum cedunt, multa acredine inamoena. —Facileergo adducor, ut credam, 
fructus hofce, in hofpitaTtaliae terra enatos, ideo Lufitanis imperfectiores effe, quod 
folis aeftus, quo hi gaudent, vehementior illos deficit. Haeret iis interim nomen, 
quod Sinenfium abundantia Italos quoque ifloc pomo ditavit. Huius tria ferunt 
effe genera; quorumaliud acidum, aliud fubacidum, five dulcacidum, tertium deni- 
que dulce. Paucos abhinc annos nonnemo me donavit binis eiusmodi pomis, quae 
et ipfe Amílelodamo dono acceperat, Curacaa huc allatis; Horumet aurantii Lu. 
fitanici, quale agri cultura noflri fert, omnimoda erat paritas, five corticis amoenita.. 
tem,five reliquarum partium faporemfpectaveris. —.An argumento id effe poteft, illa 
poma, quae nobis nunc Lufitanica audiunt, Curacaae Brafiliae five Indiae occidenta- 
lis aborigines effe, inde in Lufitanorum hortos copiofe traducta? — Mala Sinicavero 
dedit Indiae orientalis regnum Chinenfium, jam everfum. — Cum itaque iflaearbo- 
res per tot tantosque terrarum marisque tractus ambulent, mirum non eft, fi Lufita- 
nia, utpote Brafiliae vicinior, iftis plantandis aptior, quam vel Italia vel Teutonia; 
quae poftrema raras frugiferas videt. Retulittamen m:hi Hamburgenfis quidam ami- 
cus, huiusmodi flirpes navi advectas Hamburgi et flores et fructus fudiíle; fed hos 
paulo minores , cetera Lufitanis parum abfimiles. 
Iam ad defcriptionen mali Lu(itanicae veniamus, Facile adolefcit, et in poma- 
rii pulvino affurgens late ramos diffundit, tam florum infuper quam frugum fera- 
ciffiuma. |. .Comae folia huic arbori maiora funt.quam ceteris id genus, oblonga, ver- 
tice acuminato; articulo etiam cordis formam habente, fübnituntur; denfaque et 
caelum fpectantia in arboribus praecipue vaforum hofpitibus filvefcunt, minutisra- 
risque fpinis metuenda, Exputare interdum oportet frondes arborum folo plantarii 
exceptarum interiores, ut a&ri hae magis pateant, Magnitudo tum florum tum po- 
morum hic maior eft quam in malis aurantiis vulgaribus: Lufitanicorum tamen po- 
morum ventriofam fere obefitatem longitudo excedit, — Vti aliae, ita et hae in po- 
marii área depactae, fertilitate exfuperant reliquas diotarum hofpitio peregrinantes, 
I eoi ab illarum fingulis non raro poma fexaginta, octoginta et amplius. Pro aeftus 
aeflare nunc fetrventioris nunc remiffioris varietate, menfis Auguflus vel September 
matura dat, in anni fequentis usque Februarium perdurantia: atque tunc fnapis 
aurefcunt quam Sinen(. Aureo hoc colore tincta non illico decerpantur, cum 
dies eadem mitiget magis, dulcedineque gratiora reddat. 
Quod ad arborem pomi Sineníis matrem attinet, qualis ea ab Italis conceffa hic 
colitur, foliis veflitur minoribus; quae in altum non eriguntur, fed demifla, uti in 
reliquis malis, pendent; Pomum quoque rotunditate et exiguitate dignoftendum, 
corio tegitur praetenero; fub quo medulla recluditur aciditate quadam 
bia pungens et contrahens, 
: : CAPET XF. 
