"s | 3268 ( o ) X96 
Umbella eft figura florum pl im gment in orbem planum, nixis pluribus petiolis ex 
codem centro caulis vel fcapi communis ortorum & radiatim expanforum , qui petioli iterum in 
fimillimos minores, fimiles umbellula$ partiales fotmantes dividuntur plerumque, 1 ro, | 
Umbilicatus fru&us eft , qui vel fcrobiculum vel tuberculum in media fua fummitate habet, ut 
P" 
Mala, 
Umbilicatum folium eft idem quod peltatum, 149. 
Unguis petalorum dicitur bafis petalorum , qua vel placente vel calici coherent , plerumque a re. 
liqua parte petali difcolore. jc | | 
Unilabiatus flos eft idem ac barbatus vel galeatus tantum. vid. galeatus & barbatus flos. Item ]abia. 
' tus. 45. vos ipod 
- indicat, quod planta , cui preponitur in tabulis, fit indigena Germanie aut Europz. i 
X, indicat , quod planta , cui preponitur , fit exotica ; & in hortis colatur. Aut etiam ambo ** (igna 
articulis tabule antepofita, vel poítpofita, connexionem cum fimili fequente textus indicant, 
H. vel Hb indicat Herbam. | 
Fl. indicat florem vel folium. | 
t. indicat rubrum. 
n. indicat nigrum, 
p.m. r. vel n. indicat per maturitatem rubrum vel nigrum. | | & 
V. prepofitum vel pen , indicat , quod planta crefcat in udis vel aquis, 
37. indicat, quod planta in ficcis locis crefcat. 
3 e P 3 VPN, TEM 
I. Omnibus his przmiffis pro complimento totius Botanices, evertendaq ge- 
neratione plantarum , harumque fexu , quibus multi celeberrimi viri fcientiz hujus fundamenta no. 
va fuperftruunt, addo Ideam meam ex obfervationibus , merisque experimentis fadam, de modo vi- 
ribusque plantarum vegetandi , fructificandi , transplantandi, multiplicandi, & harum vires indagan- 
di a priore, 
IL De Vegetatione plantafum omnes Phy(ici &z Botanici hucufque nullam claram diftináam- 
que adhuc ediderunt notionem , & quidquid hac de re antiqui reliquerunt , animam vegetativam 
fapit, cui facile Neoterici fuam plantarum generationem , fexumque florum & plantarum fuper(tru- 
xerunt, quo autem fundamento, ipíe Benevolus Lector judicet ex fequentibus, ex quibus clare pa- 
'tebit, omnes plantas non nifi corpora mechanica, five , ut ftrictius loquar, organico - mechanica cffe, 
ab interno aliquo principio vivo non vitalia, id cft , motus vitales vegetabiles , & naturales , veluti 
corporis fui nutritionem , incrementum , copfervationem ab interitu , excretionem variorum humo- 
rum per certaemunaoria , precipue infenfibilem tranfpirationem , coctiones & fecretiones fpecifi- 
corum füccorum in variis fpecificis plantarum organis, horum ipforum fpecificorum organorum & 
frad&uum formationem & compofitionem in numero, pondere, figura , & ordine, imo etiam ad 
certum finem moralem, five caufam finalem , ab interno quodam principio vivo, five fic di&a ftri- 
&e, anima aliqua , non peragi in illis, fed fieri & pendere folum & tantum a difpofitione & actic- 
ne terre , aéris , coclique externi , calidi , frigldi , humidi , ficci &c. plantarumque ftru&ura ipfa a DEO 
creata, & hucufque benigniffima füa voluntate continuata ; quecunque autem pro: bac caufa dixe- 
ro, ex folo amore pro veritate, plantarumque hiftoria facilitanda dicam abíque invidia, omnique 
bile contra aliter fentientes, enixe rogans, ut alii, qui aliter mecum hoc de negotio fentiunt, etíam 
fuam ferant fententiam, interim tamen judicent , quare neque Rivinus , neque multi alii mecum 
hucufque fexus & generationem plantarum adhuc admiferint , & an non injurii fuerint erga vivos & 
mortuos hos hucufque duriores quidam Critici Sexualifte , & Simie Linnaei ? | 
I1. Negotium hoc ab ovo incipiam , id eft, femine quod, ficut ova animalium omnia, 
conftat ex plurimis fibris & tubulis  Veficulisque in formam unius alteriusve folioli contorti , petio- 
loque ftipati, conftru&tis, continentibus in füa cavitate fuccum plante matris maxime depuratum € 
- .concentratum , modo infra dicendo, gelatinofüm , mixtum cum multo aéte , conclufis intra propor- 
. Gonatc fue fpeciei, fortem vel membranam , ut v. g. ova teftudinis, ferpentum , &c. vel etiam te- 
* 
iriorem, ut ova gallinacea , Struthionum, figure fere femper externe convexe , & interne 
e , plerumque globofe , vel elliptica , rarius femicircularis , aut renalis , aut ovato - compref- 
od integumentum variis poris pertufum , aut , fi tefta fuerit , valvisconftructum ,quas mem- 
is ftru&tura 
re , nunquam nifi tepente, aut faltem aere externe tepente, & nunquam fi friget valde 
; fluidum vero foliolorum feminalium contentum peria diluitur , sc tis indt fuido fer- 
 aéris interne commixti inclufique cum externo tepente neceffario equilibrio,mo- 
movetur & rarefit , foliolaque feminalia tumefacit , & clauftra ovi rumpit , ut duo 
: c principia 
membranofa & fibrofa conglutinat , quz ab aqua, vel quod idem eft, hu- 
- 
