490m (o)moem — 53 
ftum five vinum proferunt idem , quod praebent foe congeneres ejusdem loci indigenz * quod exem. 
o fuo egregio nuper docuit lllu(triffimus D, D. C, M. vites Cervánl Toccavienfes in fuas vineas 
W'eidlingenfes transferendo. Confer plura ex infraíeq, 7. Ceterum de climate vitibus congruo 
etiam certum eft, quod equaliter, & magis , quam plerumque Germanicum e(t , calere debeat, pre- 
cipue autem , quod noctes tepide ; cum reliquis fupra in introdu&tione diáis pro vegetationc , ne- 
cefle int. Quantum ' | 
«S. Locus in eodem climate , imo pars ejusdem loci immutet vinorum & uvarum qualitates in 
eadem vitis fpecie:, docetur inde, quod vinum ex eadem vitis fpecie fiat acidius, magisque tartareum, 
quz fata cít in montium altiorum cacuminibus , quam quod fit eodem anno ex ejusdem montis me- 
dio cum collibus equali, & quod vinum ex tali medio monte aut colle iterum differat ab uvarum 
vino five mufto, quod in imo monte ex cadem vitis fpecic eft productum: certum enim c(t, quod in 
cacuminibus montium altiorum fatarum vitium uva ferius eodem anno maturentur , quam quz in 
collibus autin pede ejusdem montis & anni fiunt; in medio autem harum fitarum vitium uve medio 
etiam inter easdem tempore maturentur , imo ante tres annos in Auítria uve in fümmorum mon- 
tium viniferorum cacuminibus ex defe&u füfficientis eftatis plane non maturuerunt. 1742. a prz- 
coce gelu omnes uvz & vinee Herbipolitanz fuerunt fideratz , quotquot Cellam pagum refpictunt, 
qua vero vinee & vites ejusdem montis partem adverfam obfident , laudabilem przbuerunt vinde- 
míam: parvus & anguftus eft locus in Bohemia ad civitatem Autlig, in quo fita eft vinea vinum ic 
a fuo plantatore nuncupatum Potsdalskienfe ferens, & fupra meram petram fita: ficut etiam ille lo- 
cus in Ungaria, qui vineas Toccavienfes, verum & regium vinum ejus nominis ferentes, continet, 
quibus tamen vina, ex vineis proxime adjacentibus collecta, omnia cedere femper debent: certum 
ctiam ett illud Poétz , quod ferat non omnia tellus ; de vineis enim certum eít , quod in udis plan- 
tari nequeant &c. quod vero vites Cervánl fupra didle in vineis fic dictis muralibus agri Viennen- 
fis plantari nequeant, fecundum quorumdam relationem , verum non eft ; ideo vero ibi nulla ha- 
rum vitium occurrunt , quia a Dominis vinearum partim non finuntur plantari , partim eradican- 
tur , ne a vineatoribus, avibus & vulpibus illarum uva tanquam optime & gratiffime aufferri pof- 
fint : & ideo colunt in di&is vineis meras vites Grobe, cum paucisinfra dicendis W'eiffe, ut mirum 
non fit, quod harum vinearum vina (int omnium acidiífima, & ante triginta annos in dolio pota- 
bilia non &ant, donec fcilicet maxima pars tartari per infenfibilem aquofarum partium exhalatio- 
nem, & a ligno dolii imbibitionem, ficque di&arum partium oleofearum & fpirituofarum concea- 
tationem ex iis fuerit feparata &c. interim obiter de hujus fortis vino notabile eft , quod dolium 
30. amphorarum capax , vinoque tali impletum, pro fuo, fingulo menfe peragendo, fupplimento, 
vulgo Auffühi-W'ein , necefíe habeat ad minimum amphoram unam per annum , & idco intra tri- 
ginta annos requirat & confumat triginta amphoras; vinum autem, quo confuüumprtumin dolio fup- 
pletur , conítanter excellentius effe debet, quam vinum dolii füpplendi:ex quo oeconomi, qui has 
vites eftimant, calculum ducant, quanto pretio he vites pro fua cultura , vinoque confervando 
conftent! Phyficus autem determinet , quale hoc vinum fit poft triginta annos in dido dolio rc- 
ftes, an. ex fuppleto, aut primo contento, aut mixto? Caeterum de vitium loco generaliter id etiam 
notandum eft, quod vites locos ficcos & zonas temperatas ament; humentcs X paludofos cum to- 
ta zona torrida & polari vero fugiant, Plura vide 6, 7. ! 
6. À folo ive terra, cui vites implantantur, in eodem etiam loco & climate, magne fiunt vi- 
norum mutationes in eadem vitis fpecie, longe enim alias qualitates habet fupra dictum. vinum ex 
Cervànb montis Dóblingenfis aprini, quam vinum montis Mofchati in Auftria non procul a fc dif- 
fitorum : amborum horum montium infra fupremum ftratum fue terre fertilis, ftratum cft ex are- 
na femipetrefa&ta fat profundum; Potsdalckienfis vinea mera petra in Bohemia nititur: Toccavien- 
fium in Ungaria vinearum ftratum di&um conftat ex terra figillata rubra , qua Keleferi , celebris 
quondam in Tranfilvania Medicus , tefte Tractatu: fuo. de peíte Daciz , pro medicina valde ufus 
fuerat, Vinez Mofellanz in Germania nituntur & fcatent lapide fcilfili nigro fulphurco , vulgo 
ichvearze Schiefferftein, unde procul dubio harum vini fpecialis odor & fapor, quales ferc omnia 
ejusdem vel diverfie regionis, & vitium fortis vina praeferunt ,.& Germani vocant den Grund- 
Gefchmack: preftantilimum pro vineis folum cít, faxofum, fufficiente terra fertili tedum, velut 
vinum faxofum Herbipolitanum , in Aufttia-Mofchatum , & Dóblingenfe &c. clare docet; poít hoc 
folum arenofum ; eadem terra fufficienter te&um; aut cum eadem fatis mixtum, — c. - 
7. Quod anfii temperics omnis vitis fuccum valde immatet , quando fcilicet vehementer, aut 
minus, aut non fatis, neque diu, neque equaliter, neque mature calet &c. docet, proh dolor! fa- 
tis faperque quotidiana experientia, przcipue in noftra Germania, ex omnibus regionibus vi 
ultima, & magis feptentrionalis , frigidiorque : dum econtra vitis zone torride regiones I T 
