I 
| 
UL MANENTE 
37 
fecundaríum exprimunt ,& colligunt , poft hoc majore expreffione vinum tertium expri- 
| trárum ie & d . ; » T : 
| munt vilitfimum fit, quando uvis mediocriter expreilis aqua fuperfunditur , & reftes füccus ex uvis - 
fortifIime exprimitur ; quomodo vina tenuia fiunt , in Italia vini Piccoli, in Germania die Klauer 
di&a, Muftum fic: expreffua vel ftatim doliis infunditur , & in cellas pro ulteriore fermentatione 
deportatur, aut, quod Rhenani faciunt, levi foco fovetur, & (ic fermentatio in doliis fere claufis 
acceleratur , vel quod plerumque; fed pejus, fit in Germania , in vafis cilindricis apertis aliquot dies 
relinquitur, & deinde doliis infunditur & refervatur; alii muífto varia alia ante fermentationem ad- 
dunt v.g. herbas, radices:& flores vel pro Ab(ynthite , vel pro certo fapore & odore , v. g. qui- 
dam quantitatem florum Sambauci in petia ligatorum addunt pro vini Neccarienfis odore: in iy^ 
rolicivitate Regio-Lauteren(i rafüram ligni Alni pro gratia addunt; muftum fic preparatum vel pu- 
rüm relinquitur & confervatur, vel cum aliis muftis aliarum fpecierum vitis vel regionis ,ut in Àu- 
ftia cis-.& transdanubiana , vel cum vinis antiquis & femicorruptis , & diutius non confervabili- 
bus, ut in Italia , mifcetur , & pro difpenfatione confervatur: vel muftum recenter expreffum & dul- 
cejmore circa Spoletum ]talie & apud plurimos vinipolas recepto, pro longiore confervatione dul. 
cedinis, & fucandis alijs vinis, ad certam quantitatem ufque coquitur , & a magna parte phlegma. 
tis eváporatur$ unde vini in Italia Cotti, in Germania Bund-W ein : tales artes vina five Mufta im- 
mutandi funt plures ,.quas brevitatis caufa pretcerire hic cogor. | 
Q1Tr. Ab.hisitaque hucuíque recenfitis tot caufis tam puris , quam inter fe mixtis magis minus- 
yé, ut & precipue ex tot vitis fpeciebus tot fiunt vinorum ípeeies & differentie , de quibus vino« 
rini fpeciebus , variationibus, & differentiis fpecialiter ex vitis (peciebus variis pendentibus mox plu- 
ra fequentur fpecialiora , poftquam quedam de vindemiarum laudabilium raritate in Auítria ,imo 
in tota Germania, ejusque caufa. quzdam dixero: fcilicet. —.- | 
732. Ex fupra didis paffim conflat, quod Germanie Provincie fint ultime: ad Septentrionem , & 
quod poft has pauce vel nulle ampliusearum dentur vitifere, ideod; quod ex omnibus regionibus vi- 
tiferis fint frigidifimee , & idcirco pro fupplendo fufficiente vineis calore vinicolz fumme necetfe ha- 
beant pro plantatione fuarum vinearum , fitum, locum, folum, aliasque artes; vites fias a frigore 
hyemali confervandi ; & his omnibus non obftantibus, fi coelum in e(tate non favet 7. tam rara 
fit viademia laudabilis in Auftria, imo tota Germania, ut nunc, quo hec íctribo, fedecim effluxc- 
tint anni, quod continua nobis fit vindemiarum laudabilium inopia, & quidem tanto detrimento, 
ur immentus vinicolarum labor hucufque perditus ;nulla unquam laudabilitfima vindemia folvi pof- 
7 P4 i * is " 
t : 
13. " Rationem fi inquiram hujus, non invenio:aliam, quam quod vinicole Auftriaci & Germa- 
ni omnes vineas fuas ad clima non fatis accomodent , merasque plantent & colant vites, quarum. 
uvz in frigido noftro climate non nifi fero, & difficulter , imo nunquam , nifi a fervida in noítro 
climate rara, aftate matureícunt , quales ee precipue & fpecialiter fant, quz baccas & uvas ma- 
jores ferunt , vinum copiofum prebentes, plerumque tamen ob raritatem in noftro climate eftatum 
fervidiorum , vinicolarum omnem fpem avaram cludentes. | 
^14. Tales autem in Germanie, precipue autem Auflrie vineis fpecialiter & vulgares funt vj« 
tes folio fübrotundo angulofo bacca globofa alba femine majore , quas Auftriaci die Groben, Rhin» - 
cavienfes vero die Groppen vocant: que fpecies dum annus fat fervidam, longam , & equalem ha- 
bet eftatem, ob magnas fuas uvas & baccas copiofum , non tamen excellens € generofum, fed aci- 
dum conftanter fert vinum , quodin doliis omnium reliquarum uvarum tatdiílime fit potabile , vid. 
5. & ficut &s alienum fefe abforbet,fumptus fupra fümptus accumulat, & poft optimam vindemiam 
vini potabilis defe&um diu adhuc continuat, ita, ut pauperes cives, vino affucti, ob paupertatem 
a vini potu diu abftinere , & ad potum cerevifie vilis non (ine fanitatis fue detrimento tranfire 
Cogantur: ad hxc harum uvarum fuccus (ive vinum tam acidum eft , ut neminini(i pingui & obeío 
profit, macilentis vero periculofüm fit, omnibus vero naturis adeo inimicum , ut potatum ftatim 
iterum, & continuo per urinam ab iis, multis & repetitis actibus e fuis corporibus eliminetur: be- 
neficium nature ab Auftriacis nimii eftimatum, quod renum calculis , intlammationibus, mictu 
cruento, in Auftria non raris, luerebabent: harum uvarum fuccus ctiam preterea omniüm corrup- 
tibiliffimus eft, & nifi dolium continuo plenum fit , aut inter difpenfationem quotidie fulphuretur, 
citiflime fitum five byflum contrahit, vulgo er lauft an ; quantum autem tales fulphurationes ho- 
minibus fedentariis noceant , docet quotidiana experientia , ita ut ab his folis pendeant tam fre« 
quentes hemoptois illorum, qui hec vina continuo bibere habent: atque hac fpecies vitis, ficut 
fupra jam monui, in Auftria cisdanubiana inferiore eft vulgatillima , ita, ut integri fere vinearum 
tra&us ex ea mera fint confttu&ti, raraque fit vinea, in qua hac fpecies reliquis numero fuo non 
f 
Predominatur. Sicut in tota via fic dida montana - Rhenum , vulgo die Berg-Straffen, in qua 
! mire 
€———X——"—P—nü HESRÀ — RA 
