————————— 
ly 
publicatas, vt et in folio 17) fine loco et anno: fed de no. r5. et 17. dubium fupereft, quousque cum hoc d 
opere conueniant, 
IV. Hunc latinum herbarium fequutus eft alius germanicà lingua confcriptus, cuius fequentes, afferuo 
11 
editiones: r) fine titulo; annum vero, quo excufà eft, haec fubícriptio ad calcem rubris litteris additaindicat; ! 
oiffer &erbarius íft tsu Yyents geóvudit unó geenóct. uff oem rrvjjj. 6agt cs YHerts 
anno mcccclyrrp. et infignibus iisdem fupra III, 4. indicatis huic fübícriptioni rubrica fubiectis declarat; 
illudpariter ex Faz/fi Scboyfferique typographia proditffe, Recenfüitiam hocce cimelium laudatus SCHWAR- 
Z1VS in fua differtatione fupra citata p. 42.$. XXXXVI. Forma intecrofolio minori refpondet, titulus nullus 
adeft, praefatio tamen hunc indicat: (Ortus fanítatíe, oócr Dart oer QDefunóDeit, — Figurae ligno in- 
cifae multo maiores funt ils Herbarii latini et plerumque duas tertias folii partes longitudine fua explent, 
differunt etiam penitus ab iisdem, atque praeterea maximam partem naturae exemplaribus propius acce- 
dunt et multae fatis refpondent, omnes vero pariter rudi penicillo piymentis obductae funt. —Expofitio 
porro multo amplior et ftylo eodem confignata eít, cuius fpecimen muti fui exemplaris exhibuit ill. D. de 
HALLER in praefatione operis Weinmanniani $. Ill. Capitulorum numerus ad 435. excurrit, ideoque 285. 
maior eft illo Herbarii latini, vel faltem 159. computatis etiam illius appendicis capitulis. Ex his 569. plan- 
tarum et ro. animalium icones praefixas habent, $6. autem illis penitus carent, quorum tamen maxima pars 
de foífilibus vel ex regno animali produ&is agit, quae hic illis plantarum palfim inferta, in altero opere vero 
ad appendicem eius relata funt, . Ceterum nec huius operis auctor nominatur et editor in praefatione plura 
non indicat, quam quod magifítrum artis peritum conduxerit, vt herbarum vires atque naturam ex probatis 
veterum. fcriptis in vnum opus colligeret, quodque interea figuras collizens deprehenderit, multas dari no* 
biles plantas in Germania non prouenientes, atque propterea coeptum opus imperfectum reliquerit manu- 
n 
—-- 
k 
Ícriptam, vsque dum, pereapontspne in Palaeftinam pluresque regiones orientales , quas nominat, abíolutas et. 
lantis ibidem naícenti 
itineris comitem affociatum repraefentatis inftructus redux in patriam opus hoc perfici et vulgi in víüm ger- 
manica lingua conícribi curauerit. Si huius operis praefatio, capitum numerus eorumque expofitiones aeque 
ac figurae conferuntur cum iisdem operis praecedentis: vix dubirarelicet, vtriusque auctorem effe diftin- 
guendum.  Vtut autem hoc opus latino longe praeferendum fit, quia multas iam continet laudabiles plan- 
tarum effigies, multas tamen. etiam fiftit, tum ratione ipfius figurae tum partium colore, naturalibus exem- 
plaribus parum fimiles, imo haud paucas manifefte fidas , praecipue omnes fere illas pharmacorum exotico- 
rum, vtadeo ea, quae de his praefatio promittit, non reperiantur: taceo nomina faepius corrupta, aliaque 
falfa. Omnem ergo laudem huic operi conciliant plantae, quarum figuras naturae fimiles repraefentat, quae, 
me faltem iudice, (unt fequentes: agri;zonía (cius folium) apium» (dulce , celery Italorum) arz/Pologia louga 
(ftudio (eruaui nomina auctoris, vti funt fcripta, paucis illufirationis gratia fubinde additiset lunulis incluíis) 
Ar i[Lologia rotunda (famaria radice caua) acetofa, arum , atriplex, alleluta, afarum, acorus (iris paluftris ) 
alkekengt, auena,betonica, branca vríma (Tphondylii folia) £erberis , borago, bur[a pafforis, brionia (baccis 
rubris) $arotus lamium vulgare album) £rszella, bervv:5ca (pervinca) camomilla , celidonia, cicorea, confo- 
lida maior et regalis , cardo benediéfus , cinogtoffa, cardo ( carduus fullonum f. dipfacus) ebeiri, cardiaca, 
cof/us ' hortorum, eius folia) ca/f ameus , cartamus , diapeu[ia, durchvvachbs  (perfoliata) eparzca. (ftellata ) 
éfula, eufragia, ebulus (cius folia) edera terreffris , elleborus m:ger (Hippocratis 'l'aberp., eius caulis cum 
foliis) fenugrecum (cum filiquis) faba, flammula (ranunculus pe erectus acris) jf7zge (fragaria) flores 
frumentorum (cyanus) flores 5. Iobazni (leucanthemum feu bellis maior ) ./ad2o/us (iris horteníis) zez//a 
(tin£toria) z4mandria (teucrium prateníe) berba paralifrs , berba rubea (geranium | Robert,) Pumuins Clu- 
ulus) garzoffilata, galitricum, iuspiamus (hyoícyamus) Jacfuca, diquiricia (eius folia) Zeuifficum (eius fo- 
lia) £inm album, Wibum conuallium ,lauendula, liuum,ladanum (citus) meliffa, menta, mentafhrum,nai 
(fylueftris repens ) »»illefoliuzs, maiorana, marubium, moraccifj (morus) aercurtatzs (mas feu fterilis) suor- 
fus diaboli, mor[in galline (aliae) morabacci (rubus fylueftris) sigella (nigella(trum) saffurciuzo (aquaticum 
f, fifymbrium ) ze/:us (metpillus domeftica) orig axum , orobus (vicia) erat (antirrhinum minimum Lob.) 
pionta . papauer (latinum) pariezarta, pentafion (pentaphyllum repens maius) polipodzum s plantago mator 
€t minor | pimpinella (tragofelinum) pzro/a, protentfa. (potentilla f. anferina) pifa , pafHizaca domefl:ca (dau- 
cus) piritrum (ptarmica vulgaris) perfjcarza (mitis) prezeula verts ( bellis minor) rofa y » ajf ants (niger) 
rapa, ribes, [ambuctus, faluia (minor aurita) ferpilmm, olatrum, fcolopeudria , flafíf2gria (eius folia) fpima- 
vb'a, flicados arabicum, flicados citriuum, jpica nardi, foldanella (eius folia) tirimalius Springwvurtz, (ca- 
tapucia) zormentil/a (eius folia) frifolnm , zrifolium acutum , tanacetum (eius folia) vrzica, verbena , viola 
(martia) virga pafforis (dipfaci eiusdem alia icon) Fafer:ana (fylueftris maior, eius folia) Jpericom , yaces 
(viola tricolor), His annumerandae adhuc funt illae efiigies fecundum naturam pariter quidem delineatae, 
fed falfo nomine propofitae, nempe Aaffod:lus , cuius et gladioli cap. 195. icon eadem eft iridis hortenfis ; 4pot- 
lonaria Schirlizg, eft tufflilaro cum flore, cuius fola folia cum radice vzgw/ae cabadmae brantlartiz nomine 
C. 420, exhibentur, fynonymum germanicum Huflattig vero fappacio rotundo fic dicto c, 24s. (quod eít bar- 
dana cum flore) iungitur, cuius folia fola lappacii gro; £/ezz nomine c. 226. exhibentur; capur monachi eft 
calendula; cazzepitbeos eft Dulcatara; D/pzamur et polygonatum vulgare cum flore; —4ezs leon: videtur 
geranium batrachioides; egzlops eft aquilegia ; ellebori aibi nomine fiftitur idem polygonatum cum fructu feu 
tm fílla eft caryophyllata cum fiore, quae feminifera garroffilar2e nomine c. 205. indicata eft; ferz/a eft 
Tonchus laeuis laciniatus; //zgo eft bugula; f///ula pafforzs eft chelidonium maius cum filiquis, quod fiorens 
velidoniae nomine c, 3j. Occurrit; Hermodattilus e(t hieracii vel potius taraxaci fpecies ; berba vrinalis eft li- 
naria vulgaris florens, quae fictis floribus c. 235. fequitur; pes corum: eft ranunculus aconiti folio flore albo; 
pruna repraefentantur ramulo fra&ifero rubi idaei; /a77rie» videtur anacampferotis fpecies; /ab;za eft thuya; 
Jénacron et fémactonum eft (crophularia aquatica ; tapfía et barbarea; Tamarina: loco exhibetur tanacetum 
florens; Vermicularis eft anacampferos vulgaris; vu/gage, wwlfago veleimiaminu: fiftitur eadem afàri c. r9. 
icone; yrizr:u:s eft carduus Mariae; yugutrialis eft eryngium vulgare, Imagines vero prae reliquis proríus 
fi&ae mihi videntur azacardus , alce , afA fetida , balaufHa , bdelltum , bombax, cynamomum , cyminum, carui, 
— «ubebe , cardamomum, camphor A, Crocus , cologuintida, « affía lignea » cocopidion, cataputia ( cuius genuina 
T ^ € 2 T ' icon 
! 
us indagatis earuraque genuinis imaginibus viuo colore per idoneum pictorem fibi ' 
" L 
* 
