114 R. F. Fristedt, 



SAPONARIA ') calefacit et siccat ordiue tertio. 

 Radix cum farina hordei et viuo decocta omnis generis tubercula diseutit, sternu- 

 taraenta movet et cum melle trita ac naribus illita multam pituitam elicit, intus 

 sumpta ad draelim. sem. vel scrup. ij cum vino vel aqua mulsa etiam pituitam va- 

 lide per alvum purgat. Commendatur quoque ab aliis ad venenosorum animalium 

 morsus et pestilenteni contagionem. 



SATUREJA '-) excalefacit et siccat ordiue tertio. 

 Satureja iu vino cocta et pota medetur pulmonis et thoracis vitiis frigidis, 

 nam crassos lentosque humores exténuât et concoquit, menstrua et urinam provocatj 

 uterum ac veutriculum flatibus distentum expurgat ac sudorem copiose elicit. Cibis 

 admixta veutriculi digestionem adjuvat et flatulentos Spiritus tum ventris, tum inte- 

 stinorum valide expellit. 



Satyrium basiUcum, mnculosum vide Palma Christi. Sa.i'ifragia hiixina vide PimpiuelJa major. 

 Sa.vifragia rubra vide Filipeiidula. iSa.vifragia lutea j^rateiisis vide Riita pratensis. 



SCABIOSA ä) calida et sicca est ordiue secundo. 

 Adversus scabiem, unde nomen accepit, et ceteras cutis infectiones niirifice 

 celebratur, ut constat recentiorum experimento. Atténuât et incidit crassos et lentos 

 humores; hiuc pulmonis et pectoris excrementa valide educit. Nam, teste Feenelio, 

 ingenita facultate pulmonem adeo efficaciter expurgat, ut ejus tum abscessus atque 

 vomicas, tum etiam pleuritidas proprietate rumpat et expurget. Proinde hoc decoc- 

 tum pectorale e scabiosa paratum dictis vitiis utilissima est, quod sie commode pa- 

 rari potest: Recipe ScabiosîB M 2, radicis liquiritiaî incisse une. j, seminis auisi, 

 t'ceniculi ana une. j, ficus numéro duodecim, radicum ireos drachm, ij, decoquantur 

 prius incisa et coutusa in Ib. jv aquaj fontauœ purœ vel in aqua mulsa ad médias 

 vel tertias; delude liquor transcoletur per linteum mundum et addatur vel saccharum 

 vel mel rosatium pro placito melioris saporis gratia; de hoc decocto vesperi et raane 

 duabus ante cœuam et prandium horis bibe bonum haustum. Maturat omuia apo- 

 stemata pectoris et thoracis atque per tussim excrementa crassa vel purulenta expur- 

 gat. Adversus pestem quoque valde efficax est scabiosa in vino cocta et pota vel 

 succus ejus jv une. pondère cum vino haustus, sed sudor mox provocandus est et 

 iterum atque iterum eadem potio repetenda, douée pestiferœ luis contagium totaliter 

 fuerit evictum. Valent quoque folia scabio.saî recentia cum sale trita et anthraci pe- 

 stilenti imposita, nam diviuo quodam miraculo (ut asserit AßNOLD. DE villa nova) 

 anthracem cito rumpunt, destruunt et mortificaut. 



SCABIOSA MAXIMA *). 

 Convenit viribus cura prajcedente, omnibus quoque vulneribus, pr;esertim pec- 

 toris egregie medetur. 



') Teag., Gesx., Doi). et al. Saponaria officinalis L. 



-) DoD., LoB. et al. Satureja hortensis L. — Syn. Thymbra Gesn. et al. 



^) Lox., Fuchs., Tab. et al. ex p. Trichera arvensis (L.) 



■•) Vi.x certe extricari potest. Sc. max. leucanthemos Gam. sec. Bauh. est Sc. 

 leiicanilia L.; Se. alpina max. Tab. S. aJjiina L.; Se. major Matth. Centaurea Sca- 

 biosa L. — Syn. Stœbe ad has omnes (sec. Tab.) multasque alias relatum. 



