124 R. F. Feistedt, 



tum. Siniilera vim habent sequentes urticanim species ') omnes. — Urtica morhia -), 

 quam etiam t'œtidani propter gravem odorem vocant, reecns coutusa et super ])a- 

 naritiura imposita instar catajjlasiiiatis brcvi vcriiiem (?) intcriniit, (piod etiam ^■olunt 

 esse experimcutum. 



Uva Inpina vide Aconitum salutiferuui. Uvularia vide llippoglossum. 



Vulvaria vide Atriplex olida. 



X litera. 



Xanthium vide Lappa minor. Xijris vide Spatula foetida. 



Z litera. 



Zea vide Far adoreum caudidum. Zicania vide Lolium. 



ZINGIBER ^) calefacit et siecat ordine tertio. 

 Stomacho valde utile est, nam concoctiouem juvat et cruditatem ciborum 

 cmendat, crassam quoque pulmonum pituitam atténuât ideoque astlimaticos juvat et 

 tusses frigidas veteres cum saccharo vel aqua mulsa sanat. Coudiuutur quoque 

 zingiberis radices ab aromatariis saccharo vel melle, ad pra;dictos morbos non mi- 

 nus utiles et ad ventriculi eruditates. 



ZEUOARIA. *) excalefacit et siecat ordine secundo. 

 Tollit cum vino pota ventriculi et coli cruciatus, flatus discutit, digestionem 

 cibi procurât, alvi tineas enecat, morsibus venenatorum animalium opitulatur, asth- 

 mata et orthopnœas, tum autiquam tussim sanat, febres diutnrnas inveteratas, ab 

 obstruxione et cruditate humorum provenientes curat. Adversus pestem et febres 

 pestilentiales insignis est; nam parem virtutem habet cum angelica, nisi quod amarior 

 et potentior aliquantulum sit, et ob banc amaritiam omni putredini intern;« corporis 

 vehementer resistit. Datur commode a drachma s. ad dr. j cum vino et aceto vini 

 vel cum aqua cardui benedicti et acetosœ, — ita nempe omne venenum e corpore 

 expellit — , quae potio bis vel ter repetenda, donec venenum penitus sit discussum. 

 Ad priüservatiouem a peste summe laudatur radix in ore contenta, prœsertim quaudo 

 in i)ublicum prodeundum est vel cum ini'ectis conversandum. Scribit Gerardus 

 Bergensis lib. de peste, quod quendam sacerdotem noverit, qui per annos totos 40 

 visitaverit peste infectos et habita bac radice in ore numquam t'uerit corruptus. 

 Idem t'atetur de se Marx. Rulandus lib. de febre Ungarica cap. 5: uosmet, zedoaria 

 de die sœpius masticata, Dei gratia aliquot ceutcnos lue maligna Pannonica afflictos 

 visitantes curautcsque hactcnus ab ejusdem malignitate immunes perstitimus. Fucre 

 quoque, qui solius zedoaritu in aquis cardiacis, cxhibitioue visi sunt plurimos ab bac 

 lue sanasse. 



Et tantum de Frima BotanologicB Farte. 13 April. Anni 1041. 



') Ha; sunt sec. Franck. Spec. cd. I: Urtica romaua Gesn., Tüag., Lob. et al. 

 scu Urtica pilidifcra L. et Urtica minor Coed., Tab., Lon. et al. scu Urtica tircns L. 



2) Vix dubitari potest, quin hcec Urtica cadcin sit ac Galcopsis Füanck. (quam 

 vide supra) seu Laminnt purpureum L., quum Lamium album L. suo iiominc in Spec, 

 ed. 1 inveniatur. 



■') Diosc. et patr. nonnull. Zingihcr officinale Kose. 



'') Arabum et patrum. Curcuma Zedoaria Kose. 



