65 



soms scTiuins naar voren of naar achteren gericht of gebogen waren . 

 Sommige hebben een nauw lumen, andere een dat door verscheidene 

 doorsneden achter elkander zichtbaar is, en plaatselijk verwijd. 

 Hoe verder naar achteren, hoe fijner in den regel de uitvoer- 

 cangen. Wanneer men bedenkt dat de doorsneden, waarvan ik 

 de nummers opgegeven heb, die zijn waarin ik het eerst iets zag 

 van een uitvoergang, hetzij zijn begin of einde, of het midden van 

 eenen naar voren gebogenen, dan laten zich reeds eenige onregelma- 

 tigheden van het optreden van één paar in twee verschillende door- 

 sneden verklaren. Denkt men hieraan , dan is het bepaald treffend, 

 zoo als de uitvoergangen parig zijn aangelegd. Maar kiezen wij 

 voor een oogenblik de twee verst van elkaar gelegene uitvoergangen 

 van één paar uit, bijvoorbeeld 277 en 305 of 361 en 336, welke 

 van elkaar verwijderd liggen 28 en 24 doorsneden , en bedenken wij 

 daarbij dat QQ doorsneden op 1 m.M. gaan, dus dat de uitvoergan- 

 gen hoogstens tusschen Yg en Y^ m.M. of ^2^ m.M, van elkander 

 liggen, en verder dat de Nemertinen zeer contractiele dieren zijn, 

 dan verklaart zich deze schijnbaar groote onregelmatigheid eenvou- 

 dig uit de contractiliteit van het lichaam. 



De kanalen van het nephridium waren slecht gekleurd en ik heb 

 ze in den beginne ook niet gezien. Ik had reeds meer dan een 

 paar uitvoergangen gevonden, en gezien, dat ze steeds beginnen 

 aan de overlangsspierlaag, zonder te begrijpen, waartoe ze dienen. 

 Het was Prof. Hubrecht, die niet alleen mij op het nephridiair- 

 stelsel opmerkzaam maakte, maar ook de reeks van viitvoerbuizen 

 in verband bracht met dit stelsel. Toen mijn oog beter op dit 

 orgaan geoefend was, zag ik het steeds, waar het aanwezig moest 

 zijn, en kreeg ik onmiddelijk de fijnste uitvoergangen, van 4 — 6 

 mikron, in het oog. Ook kon ik later duidelijk het overgaan 

 der kanaaltjes in de uitvoergangen waarnemen. De laatste hebben, 

 en dit is goed bij de breede gangen te zien, tot wand ééne cel- 

 leurij van langwerpige cellen met korreligen inhoud, die als eene 

 palissadeering naast elkander staan, doch alle in dezelfde richting 

 schuins tegen de aangrenzende leunend. De richting is naar buiteu. 

 De cellen hebben ieder eene cilie, die tot 200 miki'on lang kan 



5 



