178 



twee mannetjes, zoodat ik uit twintig poppen zeventien wijfjes tegen drie 

 mannetjes verkreeg. Dit verschijnsel is daarom vooral merkwaardig, om- 

 dat Knoch, die deze soort onder den naam van Tortrix atomana beschreef, 

 verzekert dat de verhouding van het wijfje tot het mannetje als van 

 één tot honderd moet gesteld worden , hetgeen ik vroeger bij de zeld- 

 zaamheid, waarmede men de wijfjes aantreft, werkelijk als gegrond zoude 

 hebben aangenomen, doch dat thans niet alleen door deze uitkomst, 

 maar ook door de ondervinding, die ik daaromtrent later opdeed, zoo 

 zeer wedersproken wordt, dat ik het voor zeer gewaagd houde, eenig 

 verschil in de verhouding aan te nemen en veeleer geneigd ben om het 

 weinige vinden der wijfjes aan andere oorzaken toe te schrijven, waartoe 

 vooral behoort de mogelijkheid dat zij zich of in de reeten van boomen 

 of tusschen mos of op eenige andere wijze weten te verbergen en daar- 

 door meestal aan onze nasporingen ontsnappen. Iets dergelijks is waar- 

 schijnlijk het geval met het wijfje van Heliophobus Graminis, dat eveneens 

 veel zeldzamer dan het mannetje voorkomt, gelijk ik bij de beschrijving 

 van dezen vlinder, (Sepp VIII p. 83) reeds vroeger aanmerkte, zoo 

 dat ook hier dan hetzelfde zoude plaats hebben als bij het wijfje van 

 Cehriogigas, uit het zuiden van Frankrijk, dat langen tijd als eene groote 

 zeldzaamheid in verzamelingen werd aangemerkt, hoewel het mannetje 

 vrij algemeen was, tot dat men eindelijk ontdekte dat het zich in den 

 grond begaf en daaruit bijna nimmer, zelfs niet om te paren, te voor- 

 schijn kwam. (1) 



Den duur der eijeren nogmaals wenschende na te gaan, plaatste ik 

 den 14<Jen Februarij het eenige mannetje dat ik destijds bezat met drie 

 wijfjes in eene doos en vond reeds den volgenden en daaropvolgenden 

 dag een groot aantal eijeren, die mij later bleken allen bevrucht te zijn, 

 zoodat bij de onmogelijkheid, dat die allen van een enkel wijfje konden 

 zijn, het mannetje noodzakelijk met meer dan ééne dient gepaard te zijn 

 geweest. Hoezeer dit zeker als vrij zeldzaam kan worden aangemerkt, 

 schijnt het echter meermalen bij Bombyces en ook bij andere insecten- 

 soorten, zooals bij Musea carnaria en Chrysomela Populi opgemerkt te 

 zijn (2), zelfs verhaalt de Geer dat hij de paring van één bladluis met 

 vijf verschillende wijfjes waarnam (3). Zoude dit vermogen van het 

 mannetje der Fagella niet veel meer voor het bestaan van eene grootere 

 menigte wijQes, dan wel voor het tegendeel pleiten? 



Om de proef te nemen in hoeverre hier aan Parthen ogenesis of vrucht- 

 baarheid zonder voorafgaande paring te denkeu was, plaatste ik ver- 

 scheidene mijner wijfjes afzonderlijk, die allen hare eijeren afzetten, 



(1) Lacordaire Intrad, a VEnt. II. pag. 370. 



(2) EiBBT AKD Spence, Introd . io Ent. IV. pag. óC4. 

 <3) De Gbbb, Mem. III. pag. 62. 



