CONCILI! E SINODI DI SICILIA 91 



quelle di papa Liberio. Ritornati i legati in patria lessero le lettere nel 

 concilio di Tiana del 367 in Cappadocia con grande gioia dei convenuti. 

 Ma circa un decennio dopo , morto Valente , i Macedoniani deposero la 

 maschera e si separarono di nuovo dall'ortodossia. 



Questo racconto, dirò cosi, semplificato ed appianato, si ricava da una 

 intricata narrazione di Socrate (1), la quale poi Sozomeno (2) infiora e 

 deflora con nuovi particolari. 



Gioverà esaminare un po' da vicino tali fonti. 



non solum sermone eam, sed etiam scriptura currente professi sunt. Cuius exemplar 

 his litteris subdere, necessarium judicavimus: ne ullam occasionem liaereticis ad exer- 

 cendas insidias denuo relinquamus: quibus iterum flammas propriae malitiae commo- 

 ventes, incendia discordiarum consuete resuscitent, haec insuper sunt professi carissimi 

 fratres nostri Eustathtus, Sylvanus, atque Theophilus vestram caritatem semper liane 

 fidem habuisse, et hanc usque ad terminum custodire, id est, in Nicaena urbe a tre- 

 centis decem et octo episcopis orthodoxis approbatam , quae perfectam continet veri- 

 tatem, et os totius haereticae multitudinis obstruit atque dissolvit. Xon enim spontaneo 

 motu, sed nntu divino tantorum episcoporum numerus aggregatus est contra Vesaniam 

 Arii, quanto numero beatus Abraham tanta millia fide destruit. Quae fides, dum in 

 substantia et nomine Consubstantialitatis, continetur, velut quoddam munitissimum, et 

 inexpugnabile castrum, omnia jacula et molitiones Arianae incredulitatis decenter evitat. 

 Cam igitur omnes occidentale» Episcopi, Arimino congregati , quando eos arianorum 

 collegit Vesania, quadam suasione, aut (ut Verius dicam) mundana potentia, lioc quod 

 cautius erat in fide positum, auferre, aut oblique denegare conati sunt. Tamen Nihil eorum 

 calliditas profuit. Nam pene omnes convenientes Arimino tunc terrore permoti atque 

 decepti, tunc resipiscentes, atque anathematizantes eos qui ibi convenerunt, aut subscri- 

 bentes catliolicae fidei , quae in Nicaena urbe sancita est , nobisque communicantes. 

 ferventius contra Arii dogma, eiusque discipulos inflammantur. Cuius rei indicium etiam 

 ipsi legati vestrae civitatis agnoscentes, Vosipsos in sua subscriptione junxerunt, anathe- 

 matizantes Arium, et quae abeius sequacibus Arimino gesta noscuntur, contra fidem 

 in Nicaena urbe sancitam. In quibus etiam vos capti, perjurio snbscripsistis. linde con- 

 sequens nobis visum est scribere cai-itati vestrae, et adjuvare iusta poscentes, maxime 

 quia per professionem vestrorum legatorum resipiscentes Orientales cum ortodoxis ritis 

 blasphemos Ariminenses. qui tunc videbantur per surreptionem maculati, nunc anathe- 

 matizatos, et universos ad Nicaenam respirasse fidem. Quod oportet, per vos omnibus 

 judicari, quatenus possint, qui violenter laesi sunt aliquando ab haereticis tenebris ad 

 divinum lumen catholicae libertatis accedere. Qui post liane synodum , nisi voluerint 

 respuere venenum perfidiae et blasphemias Arii universas abjicere, easque anathema- 

 tizare, cognoscant se cum Ario, eiusque discipulis ceterisque serpentibus, sive Sabellianis, 

 vel Patripassianis, aut cuiuslibet alterius haeresis socios esse, et communione privatos 

 ab ecclesiastica synodo, quae ad se filios adulterii non admittit. Deus Vos incolumes 

 custodiat, fratres carissimi „. 



(1) Socratis Scholastici, Historia Ecclesiastica, IV, 12. — Ed. Valesius, Augustae Tau- 

 rinorum, 1747, p. 193. 



(2) Herjiiae Sozomeni, Historia Ecclesiastica, VI, 14.— Ed. Valesius, 1747, p. 214. 



