218 
est, quod vix credidissem, C.rigidipila Hochst. et ۰ 
e montibus Abyssiniae, non typica n. 167, sed. var. 
heterophylla, pariter ex Abyssinia a Schimper n. 821 
in herb. Mus. Paris.; differt tantum: foliis caulinis la- 
tioribus, ovatis vel late ovali-ellipticis, evidenter cre- 
natis, nec oblongis integerrimis vel obsolete undulatis; 
caulieulis basi paucifoliis, foliis inferioribus et basi- 
laribus alienissimis; calyce 4 lin. longo, laciniis minus 
acuminatis, sed in n. 167 flores et partes ejus omnino 
non diversi. Inter caucasicas accedit ad C. sibiricam 
multicaulem vel C. Hohenackerianam ramosissimam, 
superne latifolii, pedunculi infimi oppositifolii, nec axil- 
lares, corolla brevior deorsum non angustata. Con- 
ferenda praecipue var. darialica minus nota. A. C. 
caucasica adhuc magis discedit statione rupestri, ha- 
bitu, rhizomate, caulibus majoribus dichotomo-ramo- 
sis, multifloris, foliis superioribus etiam floralibus la- 
tioribus nec bracteiformibus, aliisque notis. 
Rhizoma lignosum, e rupium fissuris egressum sta- 
| tim dividitur in cauliculos numerosos, ',—/, pedales 
tenues ی‎ lin. crassos, flexuosos, dichotomo-ramosos, 
dense divaricato-hirtos vel breve hispidulos. Folia 
caulina inferiora ovali-vel obovato-spathulata, in pe- 
tiolum aequilongum et breviorem alatum attenuata; 
superiora sessilia late elliptica vel ovata, obsolete cre- 
nata; omnia pollicaria vel minora, tenera et pilis bre- 
vibus hispidulo-hirta. Flores solitarii, infimi et inter- 
dum etiam superiores oppositifolii, pedunculo nudo 
2—8 lin. longo. Calyx 2 lin. latus, 3 lin. longus, ad 
?5 fissus, lobis et appendicibus margine hispidis, his 
2—3-plo brevioribus quam laciniae. Corolla coeru- 
lea, campanulata, 5—6 lin. longa, extus et margine 
glabra. Stylus longitudine corollae, stigmata apice 
tantum circinnatim involuta. 
Imeretia demissior, in rupibus calcareis umbrosis ad 
fl. Ziteli-zchale pr. Kutais, 14 Nov. floribus primis 
reperi. 
22. C. lamiifolia (Buxbaum 1740, V, tab. 18 rudis) 
Adam 1805 et herb.!, M. Bieb. 1808!, Rchb. pl. crit. 
VI, fig. 749 opt.!, saepe habita pro C. alliariacfolia 
(Tournef.) Willd. 1797 et herb., quae etiam post ex- 
splicationem Cliamissonis in Linnaea 1833 p. 319 dubia 
restitit et panicula supradecomposita ampla differe 
dicitur, nam flores duplo minores, subsemipollicares 
et folia utrinque viridia pilis rigidis alba, etiam in C. 
des Sciences de Saint- Pétersbourg. 
217 
foliis subtus et supra fere glabris, caulinis inferioribus 
majoribus, ceterum non diversam. 
18. C.sibirica L. Typus speciei Linnaeanae est planta 
sibirica Gmelini III, tab. 29 depicta: Caulis pedalis, 
hispidus rectus indivisus. Radix biennis, simplex. 
Corolla eylindracea °/, pollicaris, ore plerumque glabra. 
Typica in Caucaso jam a Bieberstein 1808 indicata, 
rarior, v. g. in m. Beschtau; in promontorio occid. ad 
fl. Kefar in Abadsechia et pr. Kitschmalka ad 900 hex. 
usque; in Abchasia pr. Bambori, in Cachetia pr. Gom- 
bori 830 hex. vel infra; in Dagestania austr. in m. | $ VRUT Y ait: 
sed rhizoma perenne, cauliculi filiformes, flexuosi, etiam 
Kalag infra 793 hex. Vix in rupibus crescit et haud 
in reg. alpina occurrit. Fl. ab init. Jun. ad finem Aug. 
19. C. Hohenackeriana Fisch. et Meyer 1843, cul- 
tura non mutatur in C. sibiricam typicam. Est quasi 
C. sibirica multicaulis subalpina, ramis saepe debili- 
bus, in rupibus et locis lapidosis crescens, admodum 
polymorpha. Kobi (locus classicus), Gumbet pr. Da- 
nuch 891 hex., fl. Samur infra Basch-Muchach 1050 
—1100 hex., inter Tindi et Aknada 970— 1000 hex. 
etc. Floret toto Julio m. 
20. C. caucasica M. Bieb. 1798 et serius; a Steven, 
. À. Decand. 1830, nec non a Meyer in Kol. 1849 
differentiis specificis a C. sibirica et C. Hohenackerianá 
dilucidata. Radix primaria sat crassa, longe fusiformis, 
pedalis, perennis (quod cultura tamen nondum corro- 
boratum), multicaulis; cauliculis 4 poll. et humilioribus 
teneris, basi ramosissimis repentibus et radicantibus. 
Folia brevia, late ovata! vel obovata. Flores 5—9 
lin. longi, pauci, sec. M. Bieb. saepe tetrameri; appen- 
dices calycis glabriusculi longitudine saepe sepalorum. 
Semina majora, quam C. Hohenackerianae, conpressa, 
nigrescentia. Tantum in Cauc. maxime orientali, reg. 
alpina et subalpina: pygmaea in abruptis sterilissimis 
lapidosis subalp. regionis «Kurt Bulak» dictae, flor. a 
Junio ad Aug. (M. Bieb. 1798, 1808 n. 389 et herb.! 
specc. flor. et fr. mat.); in alpinis circa Buduch! (quod 
1042. hex.) et Chinalug (quod 1096 hex.) sec. Steven 
1812 et herb.! spec. flor.; in alpe Tufandagh inter 
fragmina schisti 1450 hex., 31 Jul. fl. et fr. mat. 
(Meyer n. 707 et herb. !( 
21. C. imeretina. 
Habitus et affinitas indubia C. dichotomae L. Euro- 
. pae australis, at radix mimime annua et caulis una cum 
ramis non tam longe divaricato-pilosus. Proxima vero 
