'^?-^.v*5n^J 



.fli^y^^ 



'^.^-"^^E 





6 



Ethnographisclie MIszellen II: 1. Meyei' & Eicliter, Geisterfallen im Ostmdiychen Arcbipele 









=] 



^ 



het dorp te gaan; maar' er voor dieu tyd in te blyven. Daar iia maken zy cen kleene Coracora van 

 Gabba-Gabba, vergaderen byeen zekere scbatting, die zy van een iegelyk in't dorp van wat 'Rjst, Boontjes, 

 Tabakj Eyeren^ &c. opgehaald bebben, kokon die, doen die in die Coracora, spannen daar een wit kleed 

 boven, als een gebemelte, maken 'er ook een zeiltje op en veel vkiggeu met bloemeu 'ei- in gescbildert, 

 waar by dan veele nog wel een smal gescbenkje van Tabak, of iot anders, doen. Alles nu klaar zyude, 

 scbreeuwt een van bun luids keels tot do ziekten, die ben zoo lang geplaagt liebben, dit navolgende 

 nit : '0 alle gy ziekten, gy koortzon, roode loop, kiuder-pokken, mazelen, &c. die ons zoo lang bezogt, 

 en zoo vermagerd bebt, maar die nu opboud ons te quellen, Avy bebben dit vaartiiig voor u boreid. 



en wy bebben ii van genoegzame voorraad voor de reize voorzieu, gy 



zult geen eeten, geen Siri, 



geen Pinang, nog Tabak gebrek bebben. Vertrek, en vorzeil nu maar ten eersten van bier, genaak 

 ons noit weder, maar begeef u na een land, dat verre van bier gelegen is. Laat alle de stroomen, 

 en winden, u daar toe voorspoedig dienen, en zoo derwaards geloiden, op dat wy in't toekomende gezond 

 mogen leven, en wy noit de Sonne over u weer zien opgaan\ Na dit Gebed vattcn tien of twaalf mannen 

 dit vaartuig op, brengen bet na strand, zetten 't in zee, en laten 't met den land-wind benen dryven, 

 verzekerd zynde, dat zy dan van die ziekten voor altoos (of ten minsten zoo lang, tot zy weer konien) 

 bevryd zyn. Scboon zy nu naderband diergelyke ziekten weer krygen, dat zyn, na bare inbeelding, dan 

 dezelve niet, maar gebeel andere, die zy op zyn tyd al weder baar Paspoort moeten geven. Dit scheepje 

 nu zoo in zee gezet, en verdreven zynde, zoo komen zy weer na bet dorp toe omtrent zeveu uuren's 

 avonds, en- dan roept zeker man luids keels nit: 'De ziekten zyn nu weg, zy zyn verdwenen, verdrewon, 

 en benengezeild\ Waar op dan ieder een uit zyn luiis komt loopen, roepende dit malkanderen van't eene 

 einde des dorps tot bet andere met een groote blydscbap toe, kloppen de op bare Gongen, en allerlei 

 kiinkende speel-tuigeuj die ben maar eerst voorkomen. Dit was een gewoonte niet alleen by de oude 

 Heidenen op Amabey, gelegen op groot Ceram; maar ook by veel andere Ambonscbe Heidenen. Ook 

 badden zy van ends by die van Honimoa, en ISToessa Laoot de gewoonte, als de Cerammers by ben 

 quamcn bandolcu, on vertrekken zouden, van by zulk een gelegenbeit ook wel aan bare ziekten afscheid 

 op de voornoemde wyze te geven, en die na Coram mode te laton zeilon; dog gelyk zy dat aan de 

 Cerammers doen, zoo klaren die ben dat even eens weder, als zy by ben komen bandelen, Zagoe-poekelen 

 of iet anders verricbten, en geven ben dan ook een scbuitje met al bun ziektens mode op de rois, als zy 

 weder vertrekken." -^ Fiir Amhoina u. Burn s. aucb Hickson Cambr. Un.Ecp. 1891, 815bf. = Globus LX 

 154f. 1891. wo aucb ein abnlicbes Gebet. 



Nacb A. Baessler JAE. IV, 78 1891 werden auf Wetter im Krankbeitsfalle von don Verwandten 

 des Kranken kleine „Pomali-Prauen" bergcstellt, die ins Meer gestoOen werden, well man glaubt, damit 

 zugleicb die Krankbeit fortzuscliicken. 



Aucb auf Gorong^ Bahher, Jjetti^ Tenimhev^ Watuhela nnd Aru linden sich uacb Hickson Cambr. 

 Un.Eep. 1891, 816 = Globus LX, 155a entsprecbende Zeremonion. Fiir Talavt s. uuten. 



III. Verbindungen beider Formen des Gestelles 



Bei S. J. Hickson, A Naturalist in Nortb Celebes 1889 S. 163 (vgJ. die Abbildnngen auf S. 162 

 II. 164 =- Fig. 7 u. 8 unsrer Taf. I) wird von den Naniisa Imelu erzablt, „tbat wben a man is ill bis 

 own spirit is released from bis body and is replaced by tbe Sakit,^) or spirit of sickness". Man versucbt 

 nun, um. den Leib des Krankon wiedcr fiir den oignen Geist frei, d. li. ibu selbst gesujid zu macben, den 

 Geist der Krankbeit in ein kleines, bemaltes Boot zu locken, das an Streifeii von KokosnuBpalmblatt(^]-n 

 hangt, und in dessen Mitte sicb ein an unser Gestell erinnernder, pyi-anudisclier Kafig aus knrzen Holz- 

 staben beiindet, der mit Scbeidestiicken von Bananenbliiton bedeckt und niit Kokospalmblattern verziort 

 ist wie der Kabn. Was den Kabn angebt, den Hickson (Glob ns a. a. 0.) an einem Balken unter dem 

 Dacbe der Hauptballe aufgebangt fand und der eine kleine bolzerne Figur entbielt (Hickson Cambr, Un. 



^) Groi-^saiig. (raanganit) saki ^^Kraiiklieit'^ {mahunsaki „krank"), mal., jav., buL, pakew., scascli, dan., xJ*^>^iosak., 

 sideisch (formosO, tag., Lis,, baL sakit, yand. sasakit, bent, sikit, mung. takil, bungk haki N. Adriani, Sang. Spraakk. 129 

 1893 n, MNZg. XLIV, 259 1900- In der Minahassa ist das Wort ^ boser (^eist und gclogontlich auch Bczeichnung des 

 Krankhcitsdanions, _ Siehe Graafland, De Mnaliassa^ I, 205 u. 217 1898. 





*^ 





